Voorbij bescheiden Hollandse houding

Naast techniek draait bij het kunstzwemmen om uiterlijk vertoon. „Ik ben de beste, moet je die 4,5 minuut denken.”

Tien paar blote voeten schuifelen het podium op. Achter het gordijn dat hen van de juryleden scheidt, wisselen zusjes Noortje en Bregje de Brouwer een laatste blik. De zestienjarige tweeling staat opeengepropt met acht andere Nederlandse meisjes, deelnemers aan het EK Synchroonzwemmen in Hoofddorp. Niet alleen de tweeling is identiek - alle groepsleden hebben in de kleedkamer anderhalf uur gezwoegd om er hetzelfde uit te zien. Bregje: „We maken zelf gelatine om in ons haar te smeren. Het plakt geweldig en blijft goed in het water. Maar ik raad het je niet aan. Uitspoelen duurt minimaal 45 minuten.”

Verplicht lang douchen is niet het enige offer. Sinds de vijfde verjaardag van de tweeling staat het complete leven van familie De Brouwer in Goirle in het teken van synchroonzwemmen. Inmiddels betekent dat zes trainingsdagen per week. Elke vorm van talentselectie die de zwembond kent hebben ze doorlopen, door naar eigen zeggen „positief op te vallen”.

Tussen in totaal 650 ingeschreven Nederlandse synchroonzwemsters is opvallen niet de grootste uitdaging. Blijven is dat wel, weet bondscoach Leonie Cornielje. Jonge zwemsters sneuvelen in de selecties van Jong Oranje 1 en 2, waar vormbehoud nauwkeurig in de gaten gehouden wordt. Maar het grootste probleem ligt niet binnen de muren van het zwemcomplex. „Studie.” Cornielje haalt haar schouders op. Synchroonzwemmen heeft altijd een abonnement op hoogopgeleiden gehad, waarom precies kan Cornielje niet duiden.

„Dertig bewegingen in tien seconden, zonder zuurstofaanvoer, is ook niet niks”, zegt Cornielje over de veeleisendheid. Meisjes zwemmen van jongs af – zoals de zusjes De Brouwer – en houden het bij tegenslag op latere leeftijd voor gezien. Cornielje: „Kritieke periode is de overgang van junior naar senior, rond hun achttiende. Na al die uren zijn ze er wel klaar mee als ze bijvoorbeeld olympische kwalificatie niet halen. Gaan ze zich focussen op rechten of geneeskunde. Begrijpelijk, maar heel jammer.”

Het Russisch duet verschijnt in glimmende badpakken op het podium. Het duet wordt per land samengesteld uit de twee beste zwemsters - en Rusland is de beste van de beste. Cornielje: „In Rusland stopt een zwemster niet voor studie. Daar trainen zelfs 6-jarigen 30 uur per week. Een olympische medaille is je pensioen daar.” Hun volwassen versies tikken zelfs de zestig trainingsuren per week aan. Daarbij vallen de 38 trainingsuren van Nederlands duo Margot de Graaf en Christina Maat in het niet.

Kin omhoog, borst vooruit. Cornielje ziet hoe haar Jong Oranje-selectie achter het gordijn vandaan komt en sierlijk het water in duikt. Nog niet overtuigend genoeg. Russische zwemsters zijn intimiderend vanaf de eerste stap voorbij het gordijn. Hun blik, lichaamstaal, stoere muziek. De Nederlandse meisjes moeten die psychologische kant nog verder verkennen. Bregje de Brouwer: „Ik ben de beste, moet je die 4,5 minuut denken.”

Uiterlijk vertoon – haren vastgebonden in knotjes, make-up nauwkeurig aangebracht – wordt net zo serieus genomen als de techniek in het water. Synchroonzwemmen is een pure jurysport. De zusjes De Brouwer smeren niet voor niets een extra laag lippenstift op voor elke wedstrijd, opdat de juryleden hun glimlach goed kunnen zien. Alle deelneemsters hebben afgetrainde lijven – de lachspieren wellicht het meest getraind.

Er is nog tijd om te werken aan de bescheiden Hollandse houding voor de Europese Spelen in Azerbeidzjan in juni. Maar de eerste resultaten vrijdag geven een realistisch beeld: 1. Rusland, 2. Oekraïne, 3. Spanje. Grote kans dat het in Bakoe net zo zal zijn. In Tokyo in 2020 niet, als het aan de De Brouwers ligt. Studie komt niet tussen hen en hun droomduet op de Spelen.