Ploetermoeder, kijk toch eens naar de papaman

Jarenlang hebben ploetermoeders geklaagd. Nu worden ze ingehaald door de papaman. En die klaagt niet. Neem een voorbeeld aan hem, meent Lonneke van Genugten.

De nieuwe papaman pronkt met alles wat bij het vaderschap komt kijken.
De nieuwe papaman pronkt met alles wat bij het vaderschap komt kijken. Foto Hollandse Hoogte / Sabine Joosten

Je vindt ‘m op woensdagochtend in Artis, bij voorkeur in het chimpanseehuis. De papaman. Je herkent hem aan zijn accessoires: een peuter in de kinderwagen, een baby in de draagzak en een gebloemde luiertas, de EHBO-kit voor jonge ouders. De baby hangt ondersteboven in de draagzak, terwijl de papaman de luiertas omkeert op zoek naar snoetenpoetsers en het losgeraakte rietje van het pakje appelsap. De peuter scheurt intussen een pak rijstwafels open aan de onderkant.

Natuurlijk, vroeger bestond de papaman ook. Alleen manifesteerde hij zich wat minder prominent. In Ponypark Slagharen of Sporthuis Centrum dook hij op. Daar zag je ‘m in trainingsbroek en slippers, lusteloos sjokkend, de kinderen een meter achter hem, zeurend om een Calippo of Raket. Eén keer per jaar nam hij de kinderen mee naar kantoor. Daar zaten ze onder het bureau te tekenen op printpapier met afscheurbare gaatjesrand. Op zaterdag mochten ze misschien mee naar de voetbalkantine, waar ze ranja dronken onder de biljarttafel.

De nieuwe papaman daarentegen pronkt met alles wat bij het vaderschap komt kijken. Je ziet hem slingers ophangen en een partytent opzetten in het park, voor de eerste verjaardag van Pip of Cato. Hij betreedt de speeltuin met strak getrimde baard, quasinonchalant gedrapeerde Duran Duran-kuif en een beker latte macchiato. Dankzij een online cursus mindfulness kan hij met een zen-glimlach de appjes van zijn vrouw (‘Heeft Mees wel een jas aan?’) laten passeren. Op zondagmiddag zit hij zelfs in je favoriete kroeg. Hij luistert naar een jazzband. In zijn ene hand een biertje, in zijn andere hand Sophie de giraf. Een Maxicosi met inhoud staat op de barkruk naast hem.

Het is even slikken voor de ploetermoeders. Jarenlang hebben ze collectief gezwelgd in de druk van de combinatie werk-kind-huishouden-sociaal leven. Ze werden in talkshows uitgenodigd om hun hart uit te storten. Er werden complete tijdschriften voor hen opgezet. Women Inc. roept vrouwen nu op om massaal #ikbenerevenniet te zeggen. Ze mochten dingen die anderen niet mogen, zoals vermoeid en kribbig rondlopen in een verwassen slobberlegging met hun haar in een slordige knot. Als hun man met zijn vrienden een nacht doorzakte in de kroeg, was hij ‘egoïstisch’; als zij een weekend met vriendinnen naar Antwerpen ging, werd ze bewonderd om de ‘me-time’ die ze als ‘cadeautje’ aan zichzelf gaf om weer ‘op te laden’.

Nu is daar de papaman, die sans gêne midden in een vergadering opstaat omdat de crèche gebeld heeft. ‘Sorry, Morris is een beetje warm, ik moet hem ophalen.’ Die tijdens de kantoorlunch hoog opgeeft over papadag, waarop hij ‘er helemaal is voor de kinderen’ en daarom zijn mail niet checkt, laat staan een wasje draait. Soms verlang ik dan spontaan naar de tijd waarin een carrièreman (denk: 1979, Dustin Hoffman in Kramer vs. Kramer) nog gewoon de eieren verprutste en de toast verbrandde als hij ineens een ontbijt in elkaar moest draaien voor zijn zoon, omdat zijn vrouw hem zojuist had verlaten.

Zeker kan de man anno 2015 ook nog wel een huishoudelijke slag maken, zo blijkt uit cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Maar in vergelijking met de rest van Europa doet de Nederlandse man het zo slecht nog niet. Alleen in Zweden, Denemarken en Finland zijn de taken gelijker verdeeld tussen partners.

Het is goed om er af en toe bij stil te staan of je je leven hebt ingericht op de best denkbare en werkbare manier. Het is alleen jammer dat dit in het publieke debat terug wordt gebracht tot man-vrouwverhoudingen. Nederland telt singles, homo-ouderparen, en stellen zonder kinderen maar met zorgbehoevende ouders of vrienden. In wat voor constellatie je je ook bevindt, het blijft schipperen tussen persoonlijke behoeftes en die van anderen.

Vind daarin een middenweg, zoals de papaman in Artis, die van het verdwenen rietje en de verpulverde rijstwafels. Die zat even later op het terras in de zon. Hij met biertje, peuter met tosti. Iedereen blij.