Niet onder de gordel

Aseksuelen worden niet warm of koud van seks. Nu komen ze uit de kast. „Ik vind seksscènes in films slaapverwekkend.”

Foto: Olivier Middendorp
Foto: Olivier Middendorp

Al tijdens zijn puberteit realiseerde Martin Rhebergen (52) zich dat hij anders was. Hij voelde zich nooit seksueel aangetrokken tot andere mensen. „Tijdens mijn studententijd werd ik wel verliefd, maar ik had geen seksuele verlangens, terwijl de ander die wel had”, vertelt hij. „Ik heb gewoon geen behoefte aan seks. Het meest intieme voor mij is knuffelen. Als het onder de gordel komt, houdt het voor mij op. Ik vind het niet lekker. Jarenlang heb ik gedacht dat ik niet normaal was, dat ik een of andere remming had. En dat ik daar maar mee moest leren leven.”

Tot hij via internet ontdekte dat er zoiets bestond als aseksualiteit. Dat er mensen bestaan die zich nooit seksueel aangetrokken voelen tot anderen. En dat dat geen stoornis, geen keuze en ook niet het gevolg van een trauma is, maar een seksuele geaardheid, net als hetero- of homoseksualiteit. „Dat was een enorme opluchting”, zegt Rhebergen. „Ik dacht altijd dat ik de enige was, maar opeens realiseerde ik me dat er meer mensen zo zijn. En die weten misschien ook niet dat het een naam heeft. Dat is de reden waarom ik er nu in alle openheid over praat.”

Martin Rhebergen is, zoals hij het zelf omschrijft, uit de kast gekomen en doet zijn best aseksualiteit bespreekbaar te maken. Hij signaleert dat er de laatste tijd duidelijk vooruitgang is geboekt op dit gebied. Was aseksualiteit tien jaar geleden nog iets waarvan praktisch niemand wist wat dat was, nu laten aseksuelen steeds vaker van zich horen en vragen ze openlijk begrip voor hun geaardheid.

Maar Nederlandse aseksuelen hebben zich nog niet zo geëmancipeerd als Amerikaanse. In de VS bestaan speciale praatgroepen en manifesteren aseksuelen zich tijdens Gay Pride parades. Je kunt daar zelfs aseksuele merchandise krijgen, zoals sleutelringen en dassen in de kleuren van de aseksuele vlag (zwart-grijs-wit-paars), T-shirts met de opdruk ‘Angry Asexual’ en buttons met de boodschap ‘love can exist without sexuality’.

Walgen

In Nederland moeten aseksuelen het vooralsnog doen met een internetforum, genaamd AVEN (Aseksueel Voorlichtings- en Educatie Netwerk), dat inmiddels zo’n 2.500 leden heeft. Die wisselen daar ervaringen uit, schrijven frustraties van zich af of plaatsen gedichten over aseksuele liefde. Rhebergen is een van de moderators: „Sommige aseksuelen hebben een relatie met een seksueel persoon en dat kan heel ingewikkeld zijn. Die persoon kan zich namelijk afgewezen voelen of denken dat je hem niet aantrekkelijk vindt. Sommige aseksuelen hebben in heel specifieke gevallen toch seks. Anderen willen niet aangeraakt worden. En tussen die uitersten zitten allerlei varianten. Maar bijna alle aseksuelen hebben te maken met onbegrip van de buitenwereld. Het uitgangspunt in deze wereld is namelijk dat de mens een seksueel wezen is. Veel aseksuelen voelen zich ongelukkig in deze geseksualiseerde maatschappij, sommigen walgen er zelfs van. Ikzelf heb dat niet, ik vind bijvoorbeeld sekssènes in films vooral slaapverwekkend. Ik prijs mezelf gelukkig, want toen ik uit de kast kwam, kreeg ik felicitaties. Mijn omgeving kende mij toch al als de eeuwige vrijgezel. En toen kwam eindelijk de verklaring.”

Kinderen

Voor een jonge vrouw die zich op het AVEN-forum ‘Dutchamoeba’ noemt en niet met haar naam in de krant wil, was het veel moeilijker om voor haar geaardheid uit te komen. „Ik merkte al toen ik elf was dat ik anders was dan de meisjes in mijn klas. Als het over seks ging, voelde ik alleen maar desinteresse. Ik dacht altijd: ik ben nu eenmaal zo. Ik realiseerde me pas dat ik aseksueel was toen ik daar een programma over zag op Discovery Channel. Toen vielen alle puzzelstukjes op hun plaats. Ik was blij dat ik niet de enige was, maar het duurde nog jaren voordat ik uit de kast durfde te komen. Ik wilde mijn ouders niet teleurstellen – mijn moeder wilde zo graag dat ik trouwde en kinderen kreeg. Toen ik het uiteindelijk in 2009 vertelde, was er nog weinig bekend over aseksualiteit. Mijn ouders raadden mij aan naar een seksuoloog te gaan en hormooninjecties te halen. Inmiddels hebben ze mijn geaardheid gelukkig helemaal geaccepteerd.”

Ze vertelt dat ze regelmatig onbegrip heeft meegemaakt. „Ik vind het niet erg om in een hyperseksuele samenleving rond te lopen, zolang ik zelf maar geen seks hoef te hebben. Maar het is wel heel vervelend als familieleden, vrienden en kennissen altijd maar weer vragen of je al een vriend hebt, je proberen te koppelen of willen weten hoeveel kinderen je wilt, terwijl ik geen kinderwens heb. En dan heb je ook nog mensen die, als ik vertel dat ik aseksueel ben, botweg zeggen dat dat niet bestaat. ‘Als het zou bestaan, dan had ik er wel van gehoord’, zeggen ze dan. Of ze zeggen: ‘Je kunt niet aseksueel zijn. Seks is een eerste levensbehoefte, net als eten, drinken en ademhalen.’ Terwijl ik uit ervaring weet dat je in ieder geval 34 jaar oud kunt worden zonder ooit gewipt te hebben.”

Via AVEN, dat ze omschrijft als „een warm bad”, heeft ze nu veel contact met mede-aseksuelen, van wie ze sommigen ontmoet op de bijeenkomsten die via het forum worden georganiseerd. Onlangs was er voor het eerst een inloopcafé voor aseksuelen in het Roze Huis in Nijmegen. Ook ontmoeten aseksuelen elkaar op Elfia, de jaarlijkse Fantasy Fair bij Kasteel Haarzuilens. „Veel aseksuelen hebben iets met fantasy”, vertelt Rhebergen. „Sommigen komen zelfs verkleed naar het festival en dan gaan we gezellig dansen. Verder ontmoeten we elkaar om de zoveel tijd in café’s overal in het land. Dan praten we over hoe we onze aseksualiteit beleven en over hoe je het aanpakt als je uit de kast wilt komen. Het aantal mensen dat op die bijeenkomsten afkomt, wisselt. In Arnhem waren we met zijn tienen, maar in Rotterdam zat ik in mijn eentje.”

Speeddaten

Hoewel ze zich niet seksueel tot anderen aangetrokken voelen, worden veel aseksuelen wel verliefd. Sommigen willen ook graag een relatie. Op het AVEN-forum bestaat een ‘contacthoekje’ voor mensen die een aseksuele partner zoeken en er zijn plannen voor een speeddate voor aseksuelen. Maar echte datingsites, zoals je in Amerika en Engeland aantreft, zijn er in Nederland nog niet.

„Ik heb wel geprobeerd te daten met seksuele mannen, maar het werkte niet”, vertelt ‘Dutchamoeba’. „Nog voordat de fase aanbrak waarin het handig zou zijn te vertellen dat ik aseksueel ben, bloedden die dates al dood. Dat is logisch: een hetero die met homo’s gaat daten, dat werkt ook niet. Ik hoopte stiekem via gewone datingsites iemand te vinden die ook aseksueel was, maar dat is natuurlijk zoeken naar een speld in een hooiberg. Ik heb me toen ingeschreven op een Amerikaanse datingsite voor aseksuelen. Met succes.”

Inmiddels is ze al drie jaar samen met haar Amerikaanse, eveneens aseksuele vriend, voor wie ze naar de VS is geëmigreerd. „Ik woon nu bij hem en we delen lief en leed. We zijn smoorverliefd op elkaar. We zoenen elkaar, we liggen bij elkaar in bed, we halen elkaar aan. Ik mis hem als ik hem langer dan een dag niet zie. Het enige verschil met de meeste andere mensen die een vaste relatie hebben, is dat we niet aan seks doen.”

„Het is belangrijk dat wij aseksuelen van ons blijven laten horen”, zegt Martin Rhebergen. „Er is nog veel onwetendheid en daarom kun je het mensen niet kwalijk nemen als ze negatief reageren – ik dacht immers zelf ook dat ik niet normaal was. We leven in een maatschappij waarin alles om seks draait. En dan is daar opeens een club mensen die zegt: voor ons hoeft het niet. Geen wonder dat mensen dan even gek staan te kijken.”