Maak jezelf niet te klein

Vrouwen zien vaak hun eigen capaciteiten niet, zegt de Amerikaanse Tara Mohr (37). Ze schreef er een bestseller over. Inzet: een einde maken aan ‘good girl’-gedrag.

Foto Thinkstock

Tara Mohr (37) houdt niet van het woord ‘advies’. Ze zegt het met een glimlach, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Maar de Amerikaanse schrijfster en ‘lifecoach’ heeft net een bestseller geschreven en de titel alleen al is een mix van advies en opdracht: Playing Big voor vrouwen – Vind je stem, je boodschap, je missie.

Mohr schudt haar hoofd tijdens een ontmoeting in haar woonplaats San Francisco. „Ik zie het als gereedschap: ideeën om te slagen.” Vrouwen staan zichzelf niet voldoende toe om ‘groot’ te zijn, zegt Mohr, om hun stem te verheffen en succes te vieren zoals mannen dat wel doen. Haar boek is een gids om een einde te maken aan ‘good girl’-gedrag: niet langer streven naar schouderklopjes als voorbeeldig meisje, maar hoogvliegen zonder angst dat je wordt neergehaald.

Hoe ze het ook noemt, Mohrs diagnose en suggesties raken een snaar. Haar workshops voor vrouwen bij bedrijven, advocatenkantoren en universiteiten zitten vol. Geharde topvrouwen en juristen beginnen vaak sceptisch, zegt Mohr, om haar na afloop met tranen in de ogen te bedanken.

Zelfgebouwde wegversperringen

Uit eigen ervaring besefte Mohr een paar jaar geleden dat werkende vrouwen niet meer door ‘het mannelijke systeem’ worden onderdrukt, maar door interne kritiek en zelfgebouwde wegversperringen. „Het gaat erom dat je leert je stem te gebruiken om dat systeem te veranderen”, schrijft Mohr in haar boek, in het Nederlands uitgegeven door Cargo.

Vrouwen zien niet in hoe haalbaar hun dromen zijn, observeert Mohr. Ze woont in de buurt van Silicon Valley, maar het gaat haar niet alleen om het opzienbarende gebrek aan managers, ingenieurs en technici in de technologiebranche. Mohrs zorg gaat om het ‘innerlijke potentieel’, dat vaak niet wordt bereikt.

Al te vaak zien vrouwen hun capaciteiten niet, vindt Mohr. „Daarom hebben we nog niet de stimulerende carrière die we zouden kunnen hebben.” Tijdens haar workshops is de boodschap duidelijk: „Word meer wie je eigenlijk bent. Vervul wat er in je zit, wat eruit wil. Voor de een is dat een groot bedrijf leiden, voor sommigen een volkstuin runnen, voor een ander haar memoires schrijven of weer gaan schilderen. Ik wil vrouwen helpen om te ontdekken wie ze zijn.”

Vrouwen praten vaak onbewust verontschuldigend en gebruiken relativerende termen, merkt Mohr op. „Als ik niet zo’n inperkende, weifelende toon zou gebruiken, zou ik meteen het etiket krijgen opgeplakt van een kenau of een rotwijf en zou niemand naar me luisteren”, zo citeert zij een powervrouw die spreekt als een verlegen tienermeisje. „Zelfsabotage” oordeelt Mohr.

Veel van haar cliënten zijn tegen muren aangelopen in hun carrières. Ze hebben een geweldig idee dat het bedrijf winst op kan leveren, maar komen níét op het idee dat ze een promotie verdienen om dat plan zelf te gaan uitvoeren. Ze zijn succesvolle uitgevers maar geloven niet dat ze zelf een waardevol boek kunnen schrijven. Ze zitten veel te laag in de boom bij non-profitorganisaties en advocatenkantoren omdat ze stilletjes wachten op waardering en promotie – terwijl mannen daar botweg om vragen.

Toch is de climax van Playing Big – de sprong wagen richting een hoger niveau – niet alleen voor carrièrevrouwen. „Voor veel vrouwen betekent ‘playing big’ dat ze hun professionele leven durven te combineren met de zorg voor de kinderen”, zegt Mohr, die zelf een peuter heeft. „Soms moet de energie echt bij de kinderen zijn. Dan kan playing big eruit bestaan dat je blijft pottenbakken, waar je zo van houdt, dat je op een dag een pottenbakbusiness hebt.”

Mohr komt over als een stille, verlegen vrouw. Dat is ze niet, zo laat haar boek zien. Maar ze vertelt dat Playing Big wel voortkwam uit eigen ervaring. Mohr geloofde lange tijd niet genoeg in zichzelf om een zelfverzekerd zelfhelpboek te schrijven. „Voor veel vrouwen komt playing big er in eerste instantie op neer dat je je gaat uitspreken.”

Haar inspiratiebronnen zijn senator Elizabeth Warren, Hillary Clinton, de feministische toneelschrijfster Eve Ensler, Oprah Winfrey, Sheryl Sandberg van Facebook, en Elizabeth Gilbert, die de besteller Eat, Pray, Love schreef over een vrouw die zichzelf ‘terugvindt’ tijdens een wereldreis.

En Margaret Thatcher, de Britse ‘ijzeren dame’ uit de jaren tachtig? Mohr kijkt ongemakkelijk. Thatcher nam slechts plaats aan de tafel van ‘de mannelijke macht’, zegt ze. „Mijn heldinnen vechten voor verandering van de bestaande verhoudingen.”

We vormen samen een overgangsteam

In haar boek zit geen expliciet politieke boodschap. Maar de toekomst is volgens haar duidelijk: „We gaan van een wereld ontworpen en geleid door mannen naar een wereld die wordt geleid en ontworpen door mannen en vrouwen. We vormen allemaal samen een overgangsteam.”

Het is logisch dat er twijfels en tegenvallers opduiken. Vanzelfsprekend verzet de oude garde zich. Maar de verandering komt er volgens Mohr, als de vrouw eindelijk ‘groot gaat spelen’. „Als we alleen naar het nu kijken, dan is het makkelijk om diep teleurgesteld te zijn over de aantallen vrouwelijke directeuren en politici. Maar als je uitzoomt zie je een positieve beweging. We zitten middenin de transitie, en ik wil die helpen versnellen.”