Een roze woud in een Noord-Hollands laboratorium

Foto Jos Jansen

Een betoverd woud, mistig en roze. Het bevindt zich in een zaadveredelingsbedrijf in Noord-Holland, in een rond plastic bakje. Fotograaf Jos Jansen maakte de foto. Zijn indrukwekkende, sfeervolle foto’s van de ‘semi-natuurlijke’ wereld van de zaadindustrie zijn sinds vrijdag te zien in Museum Boerhaave in Leiden. Jansen werpt een kunstzinnige blik op technologie – hij fotografeerde eerder hightechbedrijven in Eindhoven. „Het gaat om abstractie, complexiteit en schaal”, legt hij uit in Leiden. Er zijn foto’s van steriele stellingen vol stekjes, en van machines die volautomatisch zaad selecteren. Maar ook van een sneu koolplantje dat bezweek onder koolwitjes, in een test op ziekteresistentie. Jansen maakte ermee vorig jaar al het geprezen fotoboek Seeds - on the origin of food crops. Hij werkte in opdracht van een stichting van de provincie Noord-Holland, waar veel grote zaadbedrijven gevestigd zijn. De bedrijven lieten hem van alles fotograferen, maar hielden de details over hun experimenten geheim. „Dat kan mij niet schelen”, zegt Jansen. „Het gaat me om het proces.” Hij weet dus niet wat voor stekjes er op de foto hiernaast staan. Een andere foto van hetzelfde potje geeft het antwoord: heel klein is een etiketje met ‘Solanum tuberosum’ te zien. Aardappel dus. Het paarsroze LED-licht wordt door kwekers, die binnen werken, gebruikt omdat het energiezuiniger is dan daglichtlampen. Planten groeien er bijna even goed op als op natuurlijk licht.

Van alle kenmerken waarop telers selecteren – zoals smaak, houdbaarheid, voedingsstoffen – richtte Jansen zich het meest op resistentie tegen plantenziektes. „Dat is belangrijk vanwege het wereldvoedselprobleem. En het leverde mooie foto’s op. In een ziektetest gaan veel planten dood. Die kon ik op zo’n Kosovo-achtige manier weergeven.”