Afrika bloeit economisch alsook de vluchtindustrie

Niet de barre omstandigheden, maar moderne architectuur als internet, mobiel en geldkantoor is de drijvende kracht achter Afrikaanse migratie. Europa is ontdekt, betoogt Robbert van Lanschot. Het hoge aantal asielzoekers is toe te schrijven aan een „ongekende periode van menselijke rampen en noodsituaties in Afrika en het Midden-Oosten”. Dat verklaarde William Swing, directeur-generaal van de

Illustratie Riber Hansson

Niet de barre omstandigheden, maar moderne architectuur als internet, mobiel en geldkantoor is de drijvende kracht achter Afrikaanse migratie. Europa is ontdekt, betoogt Robbert van Lanschot.

Het hoge aantal asielzoekers is toe te schrijven aan een „ongekende periode van menselijke rampen en noodsituaties in Afrika en het Midden-Oosten”. Dat verklaarde William Swing, directeur-generaal van de Internationale Organisatie voor Migratie. Misschien voor het Midden-Oosten, maar voor Afrika is die stelling onhoudbaar. Sinds tien jaar bevindt het zich juist middenin een Wirtschaftswunder.

Nooit is in Afrika in zo korte tijd zoveel welvaart gecreëerd. Politiek is het beeld minder briljant, maar toch ook per saldo positief, mede dankzij een snel groeiende, mondige middenklasse. Zelfs in probleemlanden als Somalië en Eritrea gaat het zeker niet slechter dan een aantal jaren geleden. Over Somalië valt de schaduw van Al-Shabaab. Maar het land heeft zich snel weten te herstellen van de voedselcrisis in 2011. Voor Eritrea – het Noord-Korea van Afrika – was 2003 bij uitstek het annus horribilis. Toen startte het landje een waanzinnige grensoorlog met Ethiopië. Maar de uitbundige uitstroom van vluchtelingen toont aan dat de tienduizenden gestaalde kaders van het Eritrese Bevrijdingsfront hun greep op de samenleving nu gelukkig beginnen te verliezen. Het dieptepunt in postkoloniaal Afrika lag midden jaren negentig. Toen was er een ongekende cascade van rampen. In 1993 begon de burgeroorlog in Burundi. Het jaar erop kwam de genocide in Rwanda. In Somalië bestreden clans elkaar op leven en dood. De opstandige bevolking van Zuid-Soedan, geplaagd door droogte en bombardementen vanuit Khartoem, kon slechts in leven worden gehouden door een soort Berlijnse luchtbrug vanuit het Keniaanse Lokichokkio.

In 1996 brak op Congolees grondgebied de ‘Eerste Afrikaanse Wereldoorlog’ uit. In een complexe dans raakten negen nationale legers erbij betrokken (volgens The Economist zeker 3 miljoen burgerslachtoffers). Weken in die periode veel mensen uit naar ons continent? Nee. Europa was als vluchtvariant nog nauwelijks in beeld. En de middelen die voor Afrikaanse migranten essentieel zijn voor contact met een ver thuisfront – (a) internet, (b) mobiele telefonie en (c) de presentie van geldkantoren als Western Union, Moneygram en het Somalische Dahabshiil – waren op het continent nog niet uitgerold. Begin jaren negentig kon je vanuit Europa wel een brief naar je dorp in Afrika sturen, maar die kwam gewoon nooit aan.

Lees verder (€)

Robbert van Lanschot is freelance journalist.