Vervolging Joden kwam toch echt van de Duitsers

Illustratie Monte Wolverton

Wie het onbegrijpelijke wil begrijpen, moet zich met de Duitse daders bezighouden. Zij nazificeerden ons, betoogt Frits Boterman (emeritus hoogleraar Moderne Duitse geschiedenis, UvA).

Waarom er, in vergelijking met België en Frankrijk, zoveel joden uit Nederland werden weggevoerd, is een van de moeilijkste vraagstukken. Dat de Duitse bezetters in minder dan anderhalf jaar, tussen juli 1942 en september 1943, Nederland bijna ‘Judenrein’ wisten te maken, is niet te verklaren als men het Duitse bezettingsregime en de nazi-ideologie er niet bij betrekt.

Veel nadruk wordt er de laatste tijd gelegd op de persoonlijke ervaringen en herinneringen van de slachtoffers, terwijl de Duitse daders en hun repressieve beleid daarbij grotendeels buiten schot zijn gebleven. Ook veel aandacht voor het laffe gedrag van de omstanders, of voor de onwetendheid van de Nederlandse bevolking ten aanzien van de Holocaust.

Kern van het probleem ligt echter bij de Duitse daders en hun misdaden. Het gaat om het systeem van de bezetters en de ‘succesvolle’ manier waarop zij de Jodenvervolging hebben aangepakt en Nederland probeerden te nazificeren.

Lees verder (€)

In september verschijnt van deze auteur bij De Arbeiderspers het boek Duitse daders. Nederland onder Duitse bezetting (1940-1945).