Rendell moderniseerde de detective

Ruth Rendell (1930 – 2015) Schrijfster

De populaire Britse auteur van zesenzestig detectives en thrillers overleed afgelopen zaterdag op 85-jarige leeftijd.

Op de achtergrond behandelde Ruth Rendell in haar detectiveverhalen sociale kwesties als racisme, huiselijk geweld en het milieu.
Op de achtergrond behandelde Ruth Rendell in haar detectiveverhalen sociale kwesties als racisme, huiselijk geweld en het milieu. Foto Felix Clay/Hollandse Hoogte

De carrière van de Britse detectiveschrijfster Ruth Rendell, die zaterdag op 85-jarige leeftijd overleed, begon bijna als een van haar boeken. Rendell werkte voor een lokale krant in Essex, en werd gevraagd een diner op een tennisclub te verslaan. Tijdens de toespraak viel de voorzitter dood neer.

Maar Rendell was niet komen opdagen: ze had zijn speech al van tevoren gekregen, en maakte op basis daarvan haar verslag. Ze nam ontslag voor de hoofdredacteur haar kon ontslaan.

En zo begon een tweede, succesvollere carrière. In 1964 verscheen haar debuut From Doon with Death (Uit de sleur). Het was een klassieke gezellige Engelse detective, met in de hoofdrol de mopperige inspecteur Reginald Wexford, een moord die op raadselachtige wijze is gepleegd, en een kleine groep verdachten.

Maar Rendell wist, net als vriendin P.D. James die in november overleed, de detective te moderniseren. Op de achtergrond behandelde ze sociale kwesties als racisme (Simisola, 1994), huiselijk geweld (Harm Done, 1999), en het milieu (Road Rage, 1997). Het waren thema’s die haar politiek interesseerden, en die ze vanaf 1997, toen ze namens Labour in het Hogerhuis werd benoemd, ook daar opbracht. Als barones Rendell of Babergh introduceerde ze een wet die het strafbaar maakte Britse meisjes naar het buitenland te laten afreizen om besneden te worden. Dat onderwerp komt in Not in the Flesh (2007) terug.

Wexford was onder haar lezers het meest populaire personage, en was „een beetje zoals ik ben”, zei ze twee jaar geleden tegen The Observer. „Hij bekijkt de dingen zoals ik, dus ik vind het makkelijk hem op de pagina te zetten.” Ze schreef 24 detectives over hem, maar vertelde in 1990 aan NRC Handelsblad dat ze niet aan hem gehecht was. Ze had alleen „van Conan Doyle en Ian Fleming geleerd” dat je je beste personage nooit om zeep moest brengen. Ze hield ook de supervisie over alle verfilmingen.

De thrillers en de psychologische thrillers die ze onder het pseudoniem Barbara Vine schreef, waren eigenlijk interessantere literatuur. Ze waren serieuzer, en meer analytisch. Tegen NRC zei ze: „Barbara Vine is Ruth Rendell, maar minder scherp, zonder bepaalde elementen waar veel mensen doorgaans voor terugschrikken. Haar boeken zijn wel spannend, maar ze bezorgen je niet het gevoel dat je krijgt wanneer je ’s avonds alleen door een donkere steeg loopt. In de Barbara-Vineromans zijn het de personages die bang zijn, niet de lezers.”

Ruth Rendell, geboren Ruth Barbara Grasemann, was al geruime tijd ziek. In januari had ze een ernstige beroerte. In oktober zal haar 66ste en laatste boek verschijnen: Dark Corners.