Premier Matteo Renzi: nieuwe kieswet zal Italië stabiliteit brengen

Premier Matteo Renzi van Italië bij de effectenbeurs in Milaan.
Premier Matteo Renzi van Italië bij de effectenbeurs in Milaan. Foto EPA / Flavio Lo Scalzo

Na jaren van debat krijgt Italië een nieuwe kieswet die, in de woorden van premier Matteo Renzi, het land politieke stabiliteit moet brengen, wat “een voorwaarde voor economische innovatie” is. De nieuwe kieswet moet die uit 2005 vervangen, indertijd opgesteld onder regie van de toen regerende Silvio Berlusconi, die met politieke fragmentatie de verwachte verkiezingsoverwinning van links wilde vergiftigen - wat hem toen lukte.

De kieswet wordt als een belangrijke oorzaak gezien voor de politieke instabiliteit in Italië. Voorgaand president Napolitano had jarenlang in vrijwel iedere toespraak aangedrongen op wijziging ervan.

felle kritiek

Jarenlang lukte dat niet omdat wisselende coalities van partijen hun belangen verdedigden. Renzi heeft nu, onder andere door drie keer het overleven van zijn kabinet te verbinden aan de kieswet, de nieuwe wet door het parlement weten te loodsen. Dit ondanks felle kritiek, ook binnen zijn eigen centrum-linkse Democratische Partij. De nieuwe wet voorziet in een bonus voor de partij die bij verkiezingen meer dan 40 procent van de stemmen krijgt. Naar analogie van de regels bij lokale verkiezingen krijgt de winnaar dan 55 procent van de zetels.

“De nieuwe wet brengt duidelijkheid”, zei Renzi gisterochtend tegen beurshandelaren in Milaan.

“Vijf jaar zal er dezelfde regering zijn. Het zal duidelijk zijn wie er heeft gewonnen. Het zullen de kiezers zijn die bepalen welke partij uiteindelijk wint.”

334 stemmen voor, 61 tegen

Critici vinden dat dit systeem te veel macht in handen kan leggen bij één persoon, de leider van de winnende partij. Renato Brunetta, fractieleider van Berlusconi’s partij Forza Italia, twitterde dat het “een buitengewoon slechte dag voor de democratie” was. De Kamerleden van Forza Italia en andere oppositiepartijen, waaronder de Vijfsterrenbeweging van komiek Beppo Grillo, verlieten bij de stemming de aula. De wet werd aangenomen met 334 stemmen voor, 61 tegen en vier onthoudingen. Er zijn 630 Kamerleden.

Berlusconi had lang de plannen voor een nieuwe kieswet gesteund, maar verbrak de afspraken hierover met Renzi toen deze hem begin dit jaar niet mee wilde laten bepalen wie Napolitano als president zou opvolgen. Kleine partijen zijn tegen de kiesdrempel van drie procent.

Lees ook uit ons archief: Renzi wil pact met Berlusconi over president (€)