Ouder ja, maar zeker niet rustiger

Hij is al 67, maar Dick Advocaat kan geen genoeg krijgen van het trainersvak. Zijn laatste klus? Sunderland behoeden voor degradatie.

Dick Advocaat (rechts) in een onderonsje met zijn collega en landgenoot Ronald Koeman, vóór het duel tussen Sunderland en Southampton (2-1). Foto Lee Smith/Reuters
Dick Advocaat (rechts) in een onderonsje met zijn collega en landgenoot Ronald Koeman, vóór het duel tussen Sunderland en Southampton (2-1). Foto Lee Smith/Reuters

In het rumoerige Stadium of Light tikken de laatste secondes weg als Dick Advocaat zich opmaakt voor zijn karakteristieke pose aan de zijlijn. Eerst geschreeuw naar de scheidsrechter, dan wilde armgebaren en daarna de al even effectieve interactie met de vierde official. Driftig wijst hij naar het glimmende uurwerk om zijn pols. De boodschap: het is tijd. De coach ontploft zowat.

Hoe heftiger de gebaren, des te vermakelijker het is om hem te aanschouwen in zijn nieuwe rol als trainer van de Engelse degradatiekandidaat Sunderland. De Hagenaar Advocaat (67) is met de jaren hoogstens wijzer geworden, zeker niet rustiger. „Dick wordt ouder, maar alleen op papier”, zegt zijn assistent en voormalig trainer van RKC Zeljko Petrovic. „Hij is nog net zo fit en bezeten als toen hij twintig jaar geleden mijn coach was bij PSV.”

Vorig jaar werkten ze in dezelfde constructie samen bij het nationale team van Servië. Nu vormen ze een crisisduo in het noordoosten van Engeland. Sunderland zocht na het ontslag van Gus Poyet half maart een trainer voor de laatste negen duels en kwam na tips van niemand minder dan Carlo Ancelotti en Alex Ferguson uit bij Advocaat. Zij waren lovend over de man die in oneerbiedige termen weleens een voetbaljunk is genoemd.

Bezeten van voetbal

Niettemin is het waar. Advocaat is zo bezeten van voetbal dat hij als beginnend trainer in de zomer naar zijn amateurclub DSVP ging om uren te kijken hoe daar het nieuwe gras groeide. Later als trainer van Zenit Sint-Petersburg verpoosde hij zich met voetbal-dvd’s in zijn hotelkamer, terwijl assistent Cor Pot het vertier zocht in de stad. Tussendoor werkte hij onder meer nog bij Glasgow Rangers, waar hij de dag grotendeels doorbracht in een klein kantoor zonder ramen en ventilatie.

Eens zou die geestdrift toch wel wegvloeien. Advocaat kondigde dan ook al vaker aan te stoppen, maar in werkelijkheid hopt hij van verleiding naar verleiding. Elf werkgevers versleet hij sinds hij in 2004 aftrad als bondscoach van het Nederlands elftal.

Borussia Mönchengladbach: zelf vertrokken na zes matige maanden. Verenigde Arabische Emiraten: na vier weken letterlijk gevlucht toen het uitdagendere Zuid-Korea belde. Zenit: prijzenpakker in hotelsuite. België: wrevel met vedettes. AZ: klus erbij. Rusland: betaalde beter dan de drie ton van België. PSV: nu echt klaar met clubvoetbal. AZ: toch nog een club. Servië: opgestapt na vier tegenvallende maanden.

En toen belde een club uit een competitie waarin hij nooit eerder had gewerkt: de Premier League. Meteen zei hij ja. Bij zijn eerste persconferentie in de grauwe kustplaats aan de Noordzee zei Advocaat dat hij stond te trappelen om de klus te klaren. „Dit is wat ik altijd nog eens wilde doen.”

Enkele dagen later verloor hij bij West Ham United (1-0), maar na de zege op rivaal Newcastle United de week erop (1-0), was de bijnaam Magic Dick al gemunt. „En die heeft hij ook echt nodig om Sunderland erin te houden”, zegt Doug Weatherall, een gewezen journalist van The Daily Mail die nu schrijft voor het programmaboekje van Sunderland. „Dit is de slechtste ploeg in jaren.”

Sunderland maakt ook tegen het Southampton van Ronald Koeman zo’n slordige indruk dat het niet vreemd is dat het derde van onderen staat. Staat de ploeg net voor, is het een minuut later weer gelijk. Liefst drie eigen spelers botsen op elkaar, onder wie de doelman, waarna Southampton simpel kan scoren. Assistent Petrovic: „Het was knap van Dick dat hij met Zenit de UEFA Cup won, maar als wij in de Premier League blijven, is dat waarschijnlijk de knapste prestatie in zijn carrière.”

De club is er alles aan gelegen om op het hoogste niveau te blijven. Wel of geen Premier League: dat kan volgend seizoen honderd miljoen euro aan inkomsten schelen. Houdt Advocaat de club erin, dan krijgt hij een bonus van een half miljoen pond (680.000 euro). Zo niet, dan blijft het bij drie maandsalarissen van een ton.

Kluizenaar in een vijfsterrenhotel

In de tussentijd leeft hij met assistent Petrovic een leven dat lijkt op zijn periode in Sint-Petersburg. Daar verbleef hij ruim twee jaar als een kluizenaar in vijfsterrenhotel Kempinski naast de Hermitage, nu bivakkeert hij in het Hilton van Newcastle, bij gebrek aan een luxueus logement in Sunderland. Zijn vrouw is thuisgebleven en komt zo af en toe eens over.

Voor de ereburger van Sint-Petersburg is dat geen probleem. Al vaker heeft hij gezegd dat hij goed alleen kan zijn. Hij vermaakt zich met boeken, dvd’s en muziek van Santana en The Bee Gees. En hij heeft Petrovic, met wie hij ontbijt, dineert, baantjes trekt in het zwembad op het trainingscomplex en over weinig anders praat dan voetbal. „Het is in één woord fantastisch”, zegt Petrovic (49). „Dick is als een vaderfiguur voor mij.”

Advocaat barst zichtbaar van de energie. De Nederlandse linksback van Sunderland Patrick van Aanholt zei dat de coach zoveel met hem bezig was, dat hij stiekem weleens dacht: toch niet weer, hè.

Als de coach voor de wedstrijd aankomt bij het Stadium of Light, zittend op uiteraard rij één van de spelersbus, zwaait hij lachend terug als hij wordt aangemoedigd. „Come on Dickie, come on.” Terwijl niet veel eerder Ronald Koeman nog geen krimp gaf toen hij werd bejubeld door tientallen Nederlanders, die ’s ochtends per boot waren gearriveerd in Newcastle.

Ruim drie uur later heeft Advocaat met 2-1 gewonnen en is hij al net zo in zijn sas. De trainer die in het AD eens opmerkte dat de wereld er een stuk slechter uit zou zien als iedereen zijn humeur had, grinnikt om eigen grapjes en dolt met de Engelse pers. Op de vraag of er genoeg kwaliteit in de kleedkamer aanwezig is: „Ja, ik ben er.”

Toch blijft het perspectief onveranderd doordat concurrenten Leicester City en Aston Villa ook hebben gewonnen. Hij hoopte in totaal zeven punten te behalen, maar nu die binnen zijn, blijkt dat „niet genoeg”. Sunderland staat desondanks maar één punt achter op de ‘veilige’ nummer zeventien. Er zijn nog drie speelronden en de club moet ook een duel inhalen. Als Advocaat ’s avonds met een koptelefoon op in beeld verschijnt bij Match of the Day, vraagt presentator Gary Lineker of Sunderland het gaat redden. „Honderd procent”, antwoordt Advocaat. Grijnzend: „Maar dat moet ik zeggen.”