Op de Middellandse Zee werden op één dag 3.690 mensen gered

Bij reddingsacties op de Middellandse Zee zijn dit weekend 4.200 bootvluchtelingen gered. Ook schepen uit Frankrijk en Duitsland waren bij de acties betrokken. Er is nog meer hulp toegezegd.

Een migrant in de haven van de Italiaanse plaats Crotone. Hij werd gered door het Franse marineschip de Commandant Birot. Foto ALFONSO DI VINCENZO/AFP
Een migrant in de haven van de Italiaanse plaats Crotone. Hij werd gered door het Franse marineschip de Commandant Birot. Foto ALFONSO DI VINCENZO/AFP

Terwijl de Europese Unie nog maar net begonnen is met de uitbreiding van haar operatie Triton, opgezet om te voorkomen dat meer mensen omkomen op de Middellandse Zee, zijn afgelopen weekeinde bij kalme weersomstandigheden ongeveer 4.200 bootvluchtelingen van onveilige rubberen en houten boten in veiligheid gebracht op andere schepen.

Zowel in de Straat van Sicilië, tussen Libië en Italië, als bij een aantal Griekse eilanden werden bootvluchtelingen opgepikt. Volgens voorlopige berichten zijn er gisteren zeker tien mensen omgekomen. Sommigen waren tijdens de overtocht gestorven, zeker drie mannen verdronken toen zij van hun volgepakte boot de zee in sprongen om eerder bij het schip te zijn dat assisentie kwam verlenen.

De Italiaanse kustwacht maakte zondagmorgen al bekend dat zaterdag 3.690 mensen zijn opgepikt. Dat is geen record: op 12 april heeft de Italiaanse kustwacht reddingsacties gecoördineerd voor 3.791 migranten. Bij de acties van dit weekeinde heeft Italië vier boten van zijn kustwacht, twee marineschepen en twee schepen van de douane ingezet. Daarnaast waren er twee koopvaardijschepen en twee sleepboten bij betrokken.

Het Franse marineschip Commandant Birot pakte bovendien zaterdag voor de kust van Libië 219 bootvluchtelingen op. Die zijn naar een Italiaanse haven gebracht. Onder de bootvluchtelingen die werden gered zijn twee mannen die door de Fransen ervan worden verdacht handlangers te zijn van mensensmokkelaars.

Er komen nog meer schepen bij

De Commandant Birot was door Parijs gestuurd als bijdrage aan de operatie Triton. Het schip is vooral ingericht om medische bijstand te verlenen. Nadat vorige maand meer dan duizend bootvluchtelingen tijdens overtochten zijn omgekomen, heeft de Europese Unie op 23 april besloten meer geld en middelen beschikbaar te stellen voor Triton. Nog lang niet alle toegezegde hulp wordt echter uitgevoerd.

De operatie Triton valt onder Frontex, de EU-organisatie die verantwoordelijk is voor de bewaking van de buitengrenzen van de EU. Een woordvoerder van Frontex, Ewa Moncure, zei gisteren dat niet te zeggen is of door de inzet van het Franse marineschip meer mensen zijn gered. Zij vertelde dat „op dit moment ook andere schepen in gereedheid worden gebracht voor deelname aan Triton.”

De afgelopen dagen is ook, via verschillende fora, het debat doorgegaan over het Europese asielbeleid. Italië en Griekenland vinden dat andere Europese landen meer bootvluchtelingen moeten opnemen. De Oostenrijkse kanselier Werner Faymann opperde in een interview gisteren met de krant Österreich dat de Europese Unie een quotasysteem daarvoor moet ontwikkelen.

Vrijdag zei de Hongaarse rechts-nationalistische premier Viktor Orban echter dat hij wil dat Hongarije zijn eigen beleid hierin kan blijven voeren – lees: niemand toelaten. En in Frankrijk zei Marine Le Pen van het Front National gisteren dat opgepikte migranten teruggestuurd zouden moeten worden. Mensensmokkelaars „moeten weten dat geen migranten op onze kusten aan land komen”, aldus Le Pen.

De Europese Commissie heeft voorgesteld alvast vijfduizend vluchtelingen te verdelen over de lidstaten, maar volgens critici is dit een veel te kleine bijdrage.

Vanuit Turkije naar Egypte

Door de crisis in Libië en Syrië is het aantal bootvluchtelingen de laatste maanden enorm toegenomen. Ook het aantal vluchtelingen dat vanuit Turkije via de Egeïsche Zee de oversteek naar Griekenland maakt, is explosief gestegen. De Griekse kustwacht meldde dat dit weekeinde 530 vluchtelingen zijn opgepikt die vanuit Turkije een van de Griekse eilanden probeerden te bereiken. Daarnaast is voor de kust van Egypte volgens de autoriteiten een boot vol migranten gezonken die probeerden naar Griekenland te komen. Drie mensen kwamen daarbij om, 31 opvarenden konden worden gered. Zij zijn na terugkeer in Egypte gearresteerd.