Nederlandse stichting spil in miljardenstrijd farmacie

Amerikaanse farmaceut Mylan beschermt zich met behulp van Nederlandse stichting tegen vijandige overname.

Foto Thinkstock

Het is eten of gegeten worden op de markt voor generieke geneesmiddelen. Omdat de piek van verlopen patenten voorbij is, moeten pillenmakers andere middelen verzinnen om te groeien. Vooral overnames zijn populair.

Op dit moment is de farmaceutische wereld in de ban van een bijzonder smakelijk overnamedrama. Hoofdrolspelers: de Israëlische pillenfabrikant Teva en de Amerikaanse farmaceuten Mylan en Perrigo, die sinds kort statutair gevestigd zijn in respectievelijk Nederland en Ierland. Het plot: Teva jaagt op Mylan, dat op zijn beurt Perrigo wil opslokken om Teva van zich af te schudden. En de crux: een Nederlandse beschermingsconstructie, tegenwoordig in de Verenigde Staten bekend als ‘the stichting’.

De spil in het drama, Mylan, verhuisde zijn hoofdzetel eind maart van de Amerikaanse staat Pennsylvania naar Nederland wegens het gunstige belastingsklimaat én vanwege de beschermingsmogelijkheden die de Nederlandse wet biedt tegen vijandige overnames. Want op 3 april riep Mylan meteen een ‘Stichting Preferred Shares Mylan’ in het leven, blijkt uit een melding bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC. Teva cirkelde toen al boven Mylan.

De stichting heeft als doel de belangen van farmaceut Mylan te beschermen. Daartoe heeft zij een optie op 100 procent van de uitgifte van preferente aandelen. In geval van nood (bijvoorbeeld een vijandig overnamebod door Teva) kan de stichting de facto de zeggenschap van Mylan overnemen. Voorzitter van de stichting is Pieter Bouw, voormalig president-directeur van KLM. Hij beschermde eerder met een vergelijkbare stichting KPN tegen een vijandige overname door het Mexicaanse América Móvil.

Nu staan Pennsylvania en Michigan (waar Perrigo vandaan komt) in de VS juist bekend om hun wetgeving die bedrijven beschermt tegen vijandige overnames. Maar zoiets als de Nederlandse stichting kennen ze niet. De kennismaking daarmee levert krantenkoppen op als deze: The Rise of the ‘Stichting’, an Obscure Takeover Defense. Volgens The Wall Street Journal beschikt de stichting over ‘special powers’. Huiveringwekkend vinden de Amerikaanse media dat een stichting onafhankelijk opereert.

En vermoedelijk vindt ook Mylan deze beschermingsconstructie toch wat riskant, want op 8 april bracht het een eerste bod uit op concurrent Perrigo. Als de overname slaagt, zou Mylan te groot (lees: te duur) worden om zelf overgenomen te worden. Maar Perrigo wees het aanbod af. Het bestuur van Perrigo slaagde erin de aandeelhouders te overtuigen dat zelfstandigheid beter is. Tot drie keer toe.

Maar als Mylan blijft aandringen, gaan de aandeelhouders misschien toch een keer overstag. De Ierse wet biedt Perrigo nagenoeg geen enkele bescherming tegen een vijandige overname. En internationale mededingingsautoriteiten maken waarschijnlijk geen bezwaar, daar Mylan vooral pillen aan apotheken en ziekenhuizen levert (op recept) en Perrigo aan drogisterijen en supermarkten (zonder recept verkrijgbaar).

Intussen probeert Teva snel toe te slaan. Het eerste bod van Teva op Mylan dateert van 21 april. Vorige week kreeg Teva een tweede afwijzing van Mylan, die vergezeld werd door een giftige brief van topman Robert Coury. Mylan zou „schromelijk” ondergewaardeerd zijn en niet betaald willen worden met „risicovolle” aandelen. Daarbij zou de overname van Mylan door Teva nooit worden goedgekeurd door mededingingsautoriteiten.

Teva-topman Erez Vigodman beet schielijk terug door te stellen dat aandeelhouders van beide bedrijven niet gebaat waren bij „moddergooien, misleiding en geschiedvervalsing”.

De ontknoping van het farmadrama zal waarschijnlijk nog enkele maanden op zich laten wachten. Intussen kunnen Amerikaanse belastingbetalers – die hun farmaceuten wegens belastingdruk naar Europa zagen vluchten en nu zien spartelen om zelfstandig te blijven – hun leedvermaak waarschijnlijk moeilijk onderdrukken.