Nederland twee minuten stil tijdens de Nationale Dodenherdenking

Toeschouwers op de Dam in Amsterdam tijdens de Nationale Dodenherdenking.
Toeschouwers op de Dam in Amsterdam tijdens de Nationale Dodenherdenking. Foto ANP / Koen van Weel

Om precies 20.00 uur was Nederland vandaag twee minuten stil ter nagedachtenis aan de oorlogsslachtoffers sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima woonden de Nationale Dodenherdenking bij op de Dam in Amsterdam. Voor de traditionele minuten stilte legden ze een krans bij het monument. Prinses Beatrix was niet aanwezig.

Na de twee minuten stilte klonk het eerste couplet van het Wilhelmus en droeg de 14-jarige Isa Hamerlick een gedicht voor. Ze was de winnares van de jaarlijkse poëzieprijs voor jongeren. Lees haar gedicht hier.

voordracht van premier rutte

Premier Rutte sprak in een speech over zijn vader, die in Nederlands-Indië woonde toen de Tweede Wereldoorlog begon. In mei 1940 kreeg Rutte’s vader een kaartje van zijn ouders uit Rotterdam. Uit de voordracht:

“‘Wij hebben de hel gezien’, staat er letterlijk. Ik heb dat kaartje nog. En ik koester het, als een herinnering die is doorgegeven.”

Rutte noemde de herinneringen “een machtig wapen” in de strijd tegen onvrijheid en onrecht die “altijd en overal gevoerd moet worden.”

“Ook in het hier en nu. Ook in Nederland. Want achter elke uiting van antisemitisme, achter elke vorm van extremisme die onze vrijheid ontkent, achter elke daad van geweld die het fundament van onze rechtsstaat aantast, dreigen nog steeds die woorden van toen. ‘Wij hebben de hel gezien’.”

Ook de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, commandant der strijdkrachten Tom Middendorp en burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam legden een krans. Zeventig kinderen van basisscholen uit Amsterdam-Noord legden bloemen. De herdenking eindigde met een defilé.

Videokunstenaar Eefje Vaghi maakte een filmpje van beeld- en geluidsmateriaal van alle dodenherdenkingen sinds 1945 (in totaal 138 minuten stilte). Bekijk ‘m hier.