Internet is van iedereen? Of alles is voor Facebook?

Een kunstwerk van Mark Zuckerberg door straatkunstenaar Thomas Baumgarrtel op de 'Urban Art Biennale 2015' in Voelklingen, Duitsland.
Een kunstwerk van Mark Zuckerberg door straatkunstenaar Thomas Baumgarrtel op de 'Urban Art Biennale 2015' in Voelklingen, Duitsland. EPA / Oliver Dietze.

Gratis mobiel internet voor iedereen. Klinkt genereus, als een droombeeld. Maar er is kritiek op het plan van Facebook om ook de slecht verbonden delen van de wereld het net op te helpen.

Internet.org heet het platform waarmee Facebook internet toegankelijker wil maken. Gebruikers van mobiele netwerken waarmee Facebook samenwerkt, kunnen zo gebruikmaken van een beperkt aantal online diensten. Zonder dat ze voor die gebruikte data moeten betalen. Wikipedia bijvoorbeeld, of BBC Nieuws. Weersite Accuweather. En natuurlijk Facebook zelf.

Maar er was veel kritiek op het voorstel. Facebook zou de netneutraliteit (de openheid van internet) in gevaar brengen door slechts een beperkt aantal bedrijven toe te laten tot de dienst. Nieuwe internetgebruikers komen via Internet.org immers slechts in contact met een beperkt aantal diensten, die door Facebook zijn goedgekeurd en gecontroleerd. Bovendien zou Internet.org vermomd zijn als een goed doel, waardoor het voor de leek niet duidelijk is wat het is: een commerciële dienst, in handen van een bedrijf.

Indiase start-ups stapten uit protest uit Internet.org:

Twitter avatar PrannoyRoyNDTV Prannoy Roy NDTV is committed to net neutrality and is therefore exiting, and will not be a part of, Facebook’s http://t.co/r3IZLs9qEJ initiative.
Twitter avatar Cleartrip Cleartrip Time to draw a line in the sand, Cleartrip is pulling out of http://t.co/S7VKhY4RC7 & standing up for #NetNeutrality http://t.co/JtpCtbK0AT

Verweer Facebook: internet kost nou eenmaal geld

Maar Facebook-baas Mark Zuckerberg verweert zich. Vandaag maakte hij bekend Internet.org open te stellen voor meer bedrijven, mits ze aan een aantal voorwaarden voldoen. Een: het mogen geen datavretende diensten zijn, zoals YouTube of Skype. Twee: ze moeten het zowel op goedkope als dure telefoons doen. Https, JavaScript of Flash zijn daardoor niet toegestaan. En drie: ze moeten het gebruik van internet aanmoedigen, zodat gebruikers worden overgehaald te betalen.

In een minutenlange videomonoloog maakt Zuckerberg zijn punt. Allereerst is het “niet duurzaam het hele internet gratis weg te geven”, zegt hij. “Het kost tientallen miljarden per jaar om het internet in de lucht te houden, en geen enkele operator kan zich dat veroorloven als alles gratis zou zijn.”

“Maar het is duurzaam om een gratis basisdienst te bouwen die simpeler is, minder data gebruikt en werkt op alle telefoons.”

We moesten toch ergens beginnen, verdedigt Zuckerberg zich. Volgens hem zijn er twee definities van netneutraliteit: “redelijke” en “extreme”. Het moge duidelijk zijn welke kanten van de discussie hij bij welke definitie indeelt.

Stolt de kritiek?

Niet helemaal. Een vrijwilliger van de actiegroep Save the Internet houdt bezwaren, zegt hij tegenover de BBC.

“Door het competitieve element van Internet.org. Als mijn concurrent erop zit, word ik gedwongen dat ook te doen. En alle data is beschikbaar voor Facebook. En doordat beveiliging via https verboden is, óók voor telecomoperators en regeringen.”

Twitter avatar r0h1n Rohin Dharmakumar Facebook gave a new sheep outfit to its Internet .org wolf today. @nixxin lifts & peers under it at @medianama - http://t.co/isk5oEKfp7

Maar er zijn uiteraard ook andere geluiden:

Twitter avatar trickortips Trick or Tips Place where you can contribute to http://t.co/pFlpxxcz3v as a developer :)
and help more people connect to the… http://t.co/StThtAQUQY

Hoe zit het met het internetgebruik in de wereld?

  • Bijna drie miljard mensen hebben toegang tot internet, volgens de VN.
  • Twee derde daarvan komt uit een eerstewereldland.
  • 32 procent heeft toegang tot een mobiele internetverbinding.
  • In de EU is het percentage mensen dat nog nooit internet heeft gebruikt, het hoogst in Roemenië (39 procent), Bulgarije (37 procent) en Griekenland (33 procent).
  • Het percentage mensen dat nog nooit internet heeft gebruikt is het laagst in Denemarken (3 procent), Luxemburg (4 procent) en Nederland (5 procent).

Meer cijfers over internetgebruik hier, hier en hier.