Opinie

Hoera, een batterij voor duurzame energie

Naast de paus en president Obama denken ook grote ondernemers nu mee over het klimaat. Goed nieuws, vindt Floor Rusman.

Nieuws is voor tachtig procent ellende, maar er gebeurt soms ook iets positiefs. Twintig jaar geleden was klimaatverandering een thema voor biowinkelbezoekers en andersglobalisten; dat is verleden tijd. Niet alleen president Obama en paus Franciscus spraken zich er recent over uit, ook grote ondernemers laten van zich horen. Dit weekend zag ik een filmpje van Elon Musk, de mede-uitvinder van PayPal en nu CEO van elektrische autofabrikant Tesla Motors. Hij presenteerde donderdag de Powerwall: een batterij waarop particulieren wind- en zonne-energie kunnen opslaan. Met deze batterij zijn mensen minder afhankelijk van grote energiebedrijven en hebben ze ook energie wanneer zon en wind afwezig zijn.

De Powerwall is niet de eerste batterij voor schone energie, maar hij werd positief ontvangen: het ding is relatief betaalbaar en Tesla heeft met zijn elektrische auto’s al laten zien een grote markt te kunnen bedienen. Goed, we weten nog niet hoe baanbrekend de batterij zal zijn. We weten ook niet in hoeverre Musk gedreven wordt door idealisme en of hij niet ‘gewoon’ een ondernemer is die zijn product wil verkopen. Maar wat maakt het uit? In elk geval presenteert hij een mogelijke oplossing voor een wereldwijd probleem.

Ook om andere redenen stemde het filmpje mij optimistisch. De batterij beantwoordt aan een vraag, terwijl je dat van veel nieuwe producten niet kunt zeggen. Voor elke Apple-release bijvoorbeeld is veel aandacht, maar de nieuwe gadget is meestal alleen maar iets sneller, kleiner of juist groter dan de vorige. Dit geldt voor veel als ‘NIEUW!’ aangeprezen producten, van mannenshampoo tot witte Maltesers.

En dan nog iets: Musk kondigde vorig jaar juni aan dat alle patenten van Tesla ‘open source’ worden. Dit houdt in dat andere bedrijven ze mogen gebruiken om iets nuttigs mee te doen. Ik vond dat extra leuk om te horen omdat het contrasteert met bijvoorbeeld de juridische strijd die Nestlé op dit moment voert met concurrent Cadbury over de vorm van de KitKat. Nestlé wil de exclusieve rechten op de vorm van de reep (vier dunne reepjes die aan elkaar vast zitten), Cadbury probeert dat onmogelijk te maken. Het Europese Hof van Justitie moet nu beslissen of de ‘viervingerige vorm’ eigendom is van Nestlé.

De vergelijking tussen deze twee zaken gaat natuurlijk mank, maar de verschillende invulling die Tesla en Nestlé geven aan de aard en het belang van intellectueel eigendom is op zijn minst grappig. De ene ondernemer wil via de rechter het design van een tachtig jaar oude candybar beschermen; de andere verzint een product dat nut heeft, en moedigt anderen aan het design te gebruiken.

Volgens critici doet Tesla dat laatste uit eigenbelang, maar opnieuw: wat maakt het uit? De paus kan het klimaat niet in zijn eentje redden; ondernemers als Musk zijn nodig, of ze nu handelen uit idealisme of niet.