Drukte bij Rembrandt – logisch

Het is druk in het Rijksmuseum, bij Late Rembrandt. De tentoonstelling van de schilderijen en tekeningen die Rembrandt van Rijn maakte in de jaren dat hij alles durfde, is uitermate geslaagd. Dat willen heel veel mensen zien, al meer dan 400.000 tot nu toe. Ondanks ruimere openingstijden en verdeling in tijdblokken verdringen ze elkaar voor de werken. En niet alleen voor Rembrandt. Aan het Museumplein in Amsterdam is het ook krioelen geblazen bij Van Gogh, en bij Matisse in het Stedelijk. Eerder dit jaar was het in Den Haag al dringen voor Rothko.

Dat is ergerlijk. Maar is het erg?

Tot voor kort golden musea als ‘stoffig’, als verzamelplaatsen voor een elitair gezelschap. Nu is het kwartje gevallen en grijpt wereldwijd een groot publiek de kans om kunstwerken zelf te ervaren.

En nu wordt er geklaagd. De klager wil rust, de klager wil ruimte. En de rest van het toegestroomde publiek zoekt het maar uit.

Het probleem is dat Rembrandt zo goed is. En Van Gogh, en Matisse. Het probleem is dat deze tentoonstellingen zo goed zijn. Het probleem is dat dit alles een luxe probleem is. Wie liever maximaal met een man of tien schilderij na schilderij van de Late Rembrandt had willen genieten, kán over de drukte vallen. Maar alleen in de wetenschap dat die niet oplosbaar is, behalve door maatregelen die geen oplossing zijn. Rijksdirecteur Pijbes beloofde dat hij bij een volgende succestentoonstelling meer avonden open zal zijn – waarmee de drukte niet verholpen is, er zullen dan nóg meer mensen komen. Het Rijks kan de toegangsprijs stevig verhogen – wat het museumbezoek reduceert tot een chic uitje. Het Rijks kan een substantieel kleiner aantal mensen binnenlaten. Dat geeft ruimte. Maar met minder kaarten zouden de klagers óók kwaad geweest, want dan kwamen ze niet of moeilijker binnen.

Na 17 mei hangt De Staalmeesters weer op zaal en is De Joodse bruid terug in de eregalerij. Voor De anatomische les van Dr. Deijman moet er naar het Amsterdam Museum gewandeld worden, en voor dat grandioze Zelfportret met twee cirkels naar Londen gereisd. Het Portret van Jan Six verdwijnt weer uit zicht, helaas. Maar nu zijn ze, in een geslaagde constellatie, te zien. De thuisblijvers hebben ongelijk. En de klagers ook.