Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

TomTom gelooft nog altijd in gadgets

Veel grote Europese bedrijven stopten de afgelopen jaren met consumentenelektronica. TomTom breidt juist uit en maakt nu ook actiecamera’s.

TomTom stapt in actiecameramarkt
TomTom stapt in actiecameramarkt

„TomTom is een van de laatst overgebleven grote consumentenmerken in Europa.” Dat zei Corinne Vigreux, die samen met haar echtgenoot Harold Goddijn TomTOm leidt, in 2011 in deze krant.

Vigreux had een vooruitziende blik: Philips verkocht zijn tv- en audiodivisies, Nokia verkocht zijn smartphonetak. En TomTom? Dat breidt zijn consumentendivisie juist uit. Deze week maakte het Nederlandse navigatiebedrijf bekend dat het actiecamera’s gaat maken onder de naam ‘Bandit’.

Actiecamera’s – kleine, stootvaste camera’s zonder scherm – zijn in trek bij sporters en werden populair door marktleider GoPro. Het is de enige cameracategorie die groeit. De verkoop van gewone camera’s daalt, die van de actiecamera’s explodeert. In Nederland werden er in 2014 honderdduizend verkocht, meer dan drie keer zoveel als het jaar ervoor.

De Bandit (429 euro) is een waterdichte camera die in hoge resolutie video kan opnemen op een geheugenkaartje. Veel elektronicafabrikanten (bijvoorbeeld Sony, HTC, Polaroid) proberen een graantje mee te pikken van het succes van de GoPro. TomTom hoopt iets toe te voegen aan het ruime aanbod door extra montagemogelijkheden te bieden. De ingebouwde sensoren herkennen ‘actiemomenten’ en maken het eenvoudiger om een goede beeldmontage te maken. Dat maakt, in de ogen van TomTom, een einde aan ellenlange actievideo’s zonder al te veel actie.

De camera zou ook actiemomenten kunnen herkennen op basis van je hartslag. Schudt de Bandit heen en weer en hij maakt zelf een kant-en-klaar filmpje dat je op je telefoon kunt bekijken. In beeld verschijnt de snelheid van de sporter. „Als we er in slagen de nadruk te leggen op het gebruiksgemak, dan maakt de Bandit een kans”, aldus TomTom-topman Harold Goddijn.

TomTom kampt al enkele jaren met teruglopende inkomsten uit de losse navigatiekastjes, de personal navigation devices (PND’s) die minder in trek zijn omdat je met de smartphone gratis kunt navigeren. Om de omzetdaling te compenseren begon TomTom in 2011 met een nieuwe productcategorie, het sporthorloge. Eerst met Nike, later onder eigen naam. „Dat begint nu tractie te krijgen”, zegt Goddijn. Vorig jaar verkocht TomTom een half miljoen sporthorloges.

Goddijn: „De PND-markt trekt in Groot-Brittannië en Duitsland, onze twee belangrijkste markten, weer aan. Maar we kunnen te niet lang op PND’s blijven teren en zijn continu op zoek naar nieuwe categorieën.”

Complex apparaat

Het plan om actiecamera’s te gaan maken kwam twee jaar geleden tot stand. „Dit is het meest complexe apparaat dat we maken – we hebben dingen moeten leren over lenzen en videobewerking – maar er is bij TomTom veel kennis over de besturingssoftware en het bouwen van apps voor iOS en Android.”

Volgens Goddijn zitten de grootste investeringen niet in de aanloopfase: „Dat is vooral een investering in tijd; we zetten er onze beste mensen op – die zouden hun tijd ook anders kunnen besteden.” De echte kosten moeten volgens Goddijn nog komen, in de vorm van marketing en het uitbreiden van de productie. Die vindt plaats in dezelfde Aziatische fabrieken waar de navigatiekastjes en sporthorloges gemaakt worden.

Is het een gok, zo’n stap in een nieuwe productcategorie waar zoveel elektronicafabrikanten al proberen marktaandeel af te snoepen van GoPro? Goddijn: „Het gaat bij vergelijking van actiecamera’s vooral over videokwaliteit. Als we het gespreksonderwerp kunnen ombuigen naar gebruiksgemak, maken we een kans.”

Zo verandert de ijkpersoon van TomTom van een automobilist die snel van A naar B wil, naar een meer actieve gebruiker. Later dit jaar komt TomTom nog met nieuwe sporthorloges, in de verwachting de omzet uit die categorie te verdubbelen. Een introductie nu, rondom de lancering van de Apple Watch, is niet handig. Goddijn: „Het kan geen kwaad om te wachten tot het stof is neergedaald.”

Finse vrienden

Een belangrijke concurrent van TomTom, kaartenleverancier Here van Nokia, staat te koop. Het is de grootste verschuiving in de navigatiemarkt sinds 2007, toen Nokia Navteq overnam en TomTom kaartenmaker TeleAtlas kocht.

TomTom levert ook kaarten, onder meer aan Apple en aan autofabrikanten. Een nieuwe eigenaar voor Here zou een consortium van autofabrikanten kunnen zijn, een toeleverancier als Harman of Bosch of een techgigant als Alibaba, Apple of Amazon. Ook een private-equitypartij behoort tot de opties; Nokia zou zelfs kunnen besluiten om de verkoop af te blazen als het niet de beoogde 3 miljard euro kan krijgen.

Goddijn: „Zelfs in een risicovol scenario, als een autoleverancier Here koopt, kan dat positief voor ons uitpakken omdat andere fabrikanten dan voor TomTom kunnen kiezen.”

Here is groter (in 2014 bedroeg de omzet 969 miljoen euro, ten opzichte van TomToms 112 miljoen euro uit licenties). Goddijn vindt het jammer als de concurrerende kaartdienst zou verdwijnen: „Wij werken, gerekend per kilometer kaart, efficiënter. We kunnen dus sneller groeien. Ik had dat graag uit willen knokken met onze Finse vrienden.”