Dit is een artikel uit het NRC-archief

Politie, recht en criminaliteit

Shell treft vergelijk over schoonmaak Nigerdelta

Minister Ploumen kijkt vanuit een heikopter uit over de door olielekken vervuilde kreken in de Nigerdelta.
Minister Ploumen kijkt vanuit een heikopter uit over de door olielekken vervuilde kreken in de Nigerdelta. Foto ANP / Marten van Dijl

Shell heeft gisteren in Nigeria een overeenkomst ondertekend met lokale milieuorganisaties over het opruimen van de Nigerdelta. De onderhandelingen, tijdens welke ook afspraken zijn gemaakt over het voorkomen van het illegale aftappen van olie, hebben de Nederlandse staat 350.000 euro gekost.

Het akkoord is een verdienste van oud-ambassadeur Bert Ronhaar, schrijft minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking). Hij overlegde met Shell Nigeria en leiders van de Bodo-gemeenschap over opruiming van de olievervuiling in hun leefgebied.

“Het is heel goed nieuws dat de partijen er nu uit zijn en knap werk van Ronhaar. Aan het begin van het proces stonden ze met de rug naar elkaar. Door zijn optreden is die houding gedraaid. Met als resultaat dat de situatie voor de mensen en het milieu daar aanzienlijk zal verbeteren.”

Door operationele fouten en het illegaal aftappen van olie werd in 2008 en 2009 een gebied van ruim 1000 hectare zwaar vervuild. De Nigeriaanse dochtermaatschappij van het Brits-Nederlandse olieconcern kwam eerder dit jaar een schikking overeen van omgerekend 70 miljoen euro met de lokale vissersgemeenschap voor compensatie van geleden schade.

Niet aansprakelijk

De olielekken vernietigden duizenden hectaren aan mangrovegebied en de vissen en schelpdieren waar de plaatselijke gemeenschap in de zuidelijke plaatst Bodo, in de deelstaat Rivers, van leeft. Van 70 miljoen euro gaat 35 miljoen naar de 15.600 vissers en boeren in het gebied. Het overige geld gaat naar de gemeenschap en wordt ingezet voor gezondheidszorg en scholen. Er wonen ongeveer zeventigduizend mensen in Bodo.

De rechtbank in Den Haag bepaalde in 2013 dat Shell niet aansprakelijk is voor de olielekkages. In één geval is Shell Nigeria wel veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding aan een Nigeriaanse boer wegens nalatigheid bij het opruimen van een olielekkage. Vier Nigeriaanse boeren en vissers en Milieudefensie hadden Shell aangeklaagd. Volgens de rechter waren alle lekkages het gevolg van sabotage en niet van gebrekkig onderhoud.

Shell moest wel schadevergoeding betalen voor twee lekkages bij het dorp Ikot Ada Udo, omdat het bedrijf de zorgplicht had geschonden. Die houdt in dat een oliebedrijf onder bepaalde voorwaarden een sabotage had moeten voorkomen. In Ikot Ada Udo had Shell een olieput verlaten, die in 2006 gemakkelijk met een sleutel is opengedraaid. Pas vier jaar later heeft Shell dat lek gedicht.

Lees verder in NRC: Bodo viert de zege van de natuur (€)