Arbeidsmarkt

Gehandicapten dreigen ‘garantiebanen’ massaal mis te lopen

Beeld NRC Q

Gehandicapten die vanaf dit jaar in aanmerking zouden komen voor een ‘garantiebaan’, dreigen die kans nu massaal mis te lopen. Via hun eigen gemeente zouden zij worden aangemeld voor het zogenoemde doelgroepregister, waaruit het bedrijfsleven kan rekruteren om te voldoen aan hun toezegging van 100.000 banen voor gehandicapten – als dat niet lukt, komt er een boetesysteem. Maar in het doelgroepregister zijn nog maar heel weinig nieuwe kandidaten aangemeld via de gemeenten. Vorige maand waren het er 129, een nieuw cijfer is er nog niet, volgens betrokkenen zou het nu gaan om ‘een paar honderd’.

Dit jaar 10.000, was de bedoeling

De bedoeling van het ministerie van Sociale Zaken is steeds geweest dat het er dit jaar 10.000 zouden zijn. Het UWV ging er volgens betrokkenen van uit dat er op aanvraag van de gemeenten dit jaar zo’n 15.00 mensen beoordeeld moesten worden.

Tot eind vorig jaar kregen gehandicapte jongeren die 18 jaar werden en deels kunnen werken een Wajonguitkering. Nu niet meer. In plaats daarvan worden hun garantiebanen in het vooruitzicht gesteld. Als het aantal mensen dat daarvoor wordt aangemeld zo laag blijft, dreigt een belangrijk onderdeel te mislukken van de nieuwe Participatiewet van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA).

De Haagse wethouder Rabin Baldewsingh (PvdA) heeft er een bezorgde brief over geschreven aan Klijnsma, ook namens wethouders uit zijn regio. Een “cri de coeur”, noemt hij het zelf. Den Haag zou dit jaar 400 mensen via het doelgroepregister aan werk helpen, er is nog maar één jongere in het register gekomen. Hij werkt nu bij ADO Den Haag en telt de ballen.

Strenge UWV-eisen

Volgens de wethouder en ook andere betrokkenen lopen mogelijke kandidaten aan tegen de strenge (wettelijk vastgestelde) eisen van uitkeringsinstantie UWV, die beoordeelt of ze in het register passen of misschien toch zelf het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Het UWV gebruikt een lijst van functies, zoals ‘afbiester van dekbedden’ of ‘productiemedewerker inpak’. Als mensen met een handicap in theorie één van die functies kunnen vervullen, eventueel met begeleiding, komen ze niet in aanmerking voor het register. Bij de toetsing wordt vooral gekeken naar handicaps die medisch vast te stellen zijn.

Er zouden ook gemeenten zijn die een probleem hebben met de kosten voor die screening (810 euro per kandidaat) en daarom weinig mensen aanmelden bij het UWV, zeker nu ze hebben meegemaakt dat kandidaten snel worden afgewezen. En veel gemeenten wachten met een aanmelding tot ze zeker weten dat er een baan is voor een kandidaat.

Schermafbeelding-2015-01-29-om-10.10.27

Klijnsma had gisteravond op haar ministerie overleg over het geringe aantal aanmeldingen. Zelf zei ze het zo: “Het blijft achter bij de aantallen die je zou mogen verwachten.” Ze zou nu overwegen om leerlingen die van het voortgezet speciaal onderwijs en de praktijkscholen komen zonder UWV-screening toe te laten tot het doelgroepregister. “Als er hobbels zijn die weggenomen moeten worden”, liet ze weten na het overleg, “dan doen we dat. Daar zijn we de komende weken druk mee aan de slag.” Dit jaar komen er zo’n 6,5 duizend leerlingen van deze scholen af.

Er blijven naar verwachting nog zo’n 8.000 gehandicapten over die eerder wel via het UWV een speciale uitkering zouden hebben gekregen en nu nauwelijks door de screening komen voor een plek in het doelgroepregister.

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad ook een groot achtergrondverhaal over garantiebanen.