Werk je ook in de nacht? Je bent de enige niet

Foto ANP

Drie dagen per week werkt Jet van der Loos van twee uur ‘s middags uur tot tien uur ‘s avonds. De overige dagen begint ze om 10 uur ‘s avonds en eindigt ze om zes uur ‘s ochtends.

Van der Loos (51) is al 21 jaar brugwachter. Ze is een nachtdier, zegt ze, of althans: ze is het geworden.

“Ik heb nu een ideaal rooster, ik ben helemaal niet van de ochtend. Vaak doe ik ’s middags voor mijn dienst even een tukje. Ik heb geen gezin, dus ik kan mijn ritme gemakkelijk aanpassen.”

Het werk van een brugwachter gaat – net als dat van bakkers, beveiligers, portiers en postsorteerders, politieagenten, taxichauffeurs, slotenmakers, dj’s en dokters – 24 uur per dag door. In Nederland werken volgens de laatste cijfers van het CBS, uit 2013, meer mensen onregelmatig dan regelmatig.

Meer mensen werken onregelmatig dan regelmatig…

…en vooral op zaterdag wordt meer gewerkt

Nacht van de arbeid

Volgens adviesbureau Déhora werken er naar schatting zelfs zo’n 500.000 Nederlanders tijdens de nacht. Het bureau is initiatiefnemer van de Nacht van de Arbeid, die vandaag voor de derde keer wordt gehouden. Met het evenement wordt aandacht gevraagd voor nachtarbeid en nachtarbeiders.

Doe ook de nachtarbeid-quiz: Test je kennis

Dat is nodig, want wie ’s nachts werkt, loopt gevaar. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat nachtwerkers vaak met verschillende fysieke en sociale uitdagingen te maken hebben, en ook zou de kans op bedrijfsongevallen tijdens de nachtelijke uren aanzienlijk groter zijn.

Nachtwerkers moeten beschermd worden, vindt de overheid, vooral tegen zichzelf. Dus gelden ’s nachts strengere regels dan overdag. Zo mag je als de dienst na 02.00 uur eindigt, erna minimaal 14 uur niet werken, en in 16 weken maximaal 36 keer een nachtdienst doen. Ben je jonger dan 18 jaar? Dan is nachtwerk zelfs verboden.

Verschillende soorten nachtdieren

Nachtdieren zijn er in vele soorten en maten: seminachtdieren, die eigenlijk overdag leven, maar zich goed kunnen aanpassen en daar hun voordeel mee doen.
Ook zijn er mensen die op afwijkende uren werken uit liefde voor de nacht. Tot slot is er het rasnachtdier, dat erop gebouwd is om actief te zijn in het donker. Wakker blijven, dat is voor het rasnachtdier doorgaans geen probleem.

Werken in de nacht is niet goed voor de gezondheid. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat mensen door de verstoring van de biologische klokvatbaarder worden voor stofwisselingsstoornissen, hart- en vaatziekten en borstkanker. Vorig jaar bleek uit een langlopend onderzoek van de Universiteiten van Swansea en Toulouse dat de hersenen van mensen die ‘anti-sociale uren’ werken sneller verouderen. Minstens tien jaar werken in onregelmatige diensten eist zeker zes jaar extra cognitieve veroudering. Om de nadelige gevolgen van nachtwerk te beperken, adviseert de arbo onder meer om gezond en regelmatig te eten.