Spioneren voor VS brengt Merkel in verlegenheid

Duitse dienst verzamelde voor NSA informatie binnen Europa.

De Duitse geheime dienst heeft jarenlang in opdracht van de Amerikanen Europese buurlanden bespioneerd. Volgens een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van de Duitse regering werden vanuit het Beierse Bad Aibling data, e-mails en telefoongegevens verzameld van onder meer de Franse wapenindustrie, hoge ambtenaren van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken en het presidentieel paleis en leden van de Europese Commissie.

De Duitse regering is door het onderzoek, dat gisteren uitlekte in de Süddeutsche Zeitung en via de tv-zenders NDR en WDR, ernstig in verlegenheid gebracht. Eind 2013 reageerde Duitsland nog woedend op het bericht dat de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA onder andere de telefoon van bondskanselier Angela Merkel afluisterde. Haar woordvoerder zei destijds dat er „een diep verschil van mening bestaat tussen Duitsland en de VS over de balans tussen veiligheid en inbreuk op burgerrechten”.

De Verenigde Staten wilden volgens het uitgelekte onderzoek informatie over illegale wapenexporten. Daarom werden ook bedrijven in de gaten gehouden. Het zou in de meeste gevallen niet zijn gegaan om bedrijfsspionage. De Frankfurter Allgemeine Zeitung, die de affaire relativeert, wijst op een lijst met e-mail- en IP-adressen die de Duitsers van de Amerikanen kregen, maar weigerden te onderzoeken.

Twee weken geleden zei minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière in antwoord op vragen in de Bondsdag dat er geen sprake is geweest van bedrijfsspionage. De oppositiepartij Die Linke concludeert nu dat De Maizière heeft gelogen en eist zijn aftreden.

De minister, die door boulevardkrant Bild al als Pinocchio met een lange neus wordt afgebeeld, noemde de beschuldigingen „niet waar”, maar kon weinig zeggen omdat het ging om „geheime” dan wel „uiterst geheime” informatie. „Het is daarom voor mij onmogelijk om openlijk op de verwijten en vragen te reageren”, zei De Maizière, die tussen 2005 en 2009 in Merkels Kanzleramt verantwoordelijk was voor de geheime diensten.

De voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie, Patrick Sensburg, een partijgenoot van De Maizière, vindt het veel te vroeg om over „aftreden” te spreken. Wel vraagt hij om inzage in de volledige lijst met zoektermen die de NSA aan zijn Duitse collega’s voorlegde.