Pillen en zalf van gedroogde madeliefjes als kunstproject

Proceskunstenaar Martijn Engelbregt laat in zijn MedicijnFabriek mensen van onkruid medicijnen maken.

Een deelneemster (rechts) aan een MedicijnFabriek-workshop in het Amstelpark samen met plantenexpert Rascha Wisse (links). Fotos MedicijnFabriek

‘Ah, het ruikt al naar verbrande planten”, zegt plantenexpert Rascha Wisse. Ze loopt de binnentuin van Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam in. Tegen een muur staan snackoventjes waarin de deelnemers – met groen schort en rood haarnetje – hun planten aan het drogen zijn.

In de museumtuin werd afgelopen vrijdag voor de derde keer de workshop medicijnen maken georganiseerd, onderdeel van kunstproject de MedicijnFabriek. Deelnemers maken pillen, zalf, medicinale thee of een talisman, van een plant die ze zelf uitkiezen. Proceskunstenaar en initiatiefnemer Martijn Engelbregt: „Een tijd geleden kreeg ik last van mijn gezondheid, tegelijkertijd klaagde mijn buurman over onkruid in onze tuinen. Hij raadde gif aan, voor mijn tweede probleem, maar dat wilde ik niet. Waar je tuin mee volstaat, dat heeft een boodschap voor je. Ik ben de plant – heermoes – toen gaan onderzoeken en deze bleek goed voor een waslijst aan gezondheidsklachten.”

In tentoonstellingsruimte Nest in Den Haag bouwde Engelbregt een laboratorium waar hij ‘medicijnen’ van het onkruid maakte. Inmiddels bestaat het mobiele lab van de MedicijnFabriek twee jaar. „Mensen denken dat ze een training of opleiding nodig hebben om iets uit de natuur veilig te kunnen gebruiken. De workshop is een laagdrempelige manier om hen op een intuïtieve wijze in contact te brengen met de natuur.” Engelbregt wil met het project ook de macht aanklagen van de farmaceutische industrie.

In de tuin van het Boijmans lopen, of kruipen, in totaal zes deelnemers in het gras. Sommigen doen mee uit nieuwsgierigheid, anderen vanwege gezondheidsklachten. De methode van de ‘Intuïtieve Plantbenadering’ leidt deelnemers in veertien stappen naar een plant die bij hen past.

Eerst delen deelnemers hun gesteldheid met elkaar, daarna kijken, ruiken en voelen ze in stilte tot ze een „aantrekkelijke plant” hebben gevonden. Na overleg over de bruikbaarheid van de plant met plantenexpert Wisse, gaat iedereen aan de slag in het lab. In de werkruimte maken ze van hun plant hun medicijn met behulp van middelen als vijzels, pilhulsels, theezakjes, basiskruiden of kettinkjes voor een talisman, die over twee volle kasten staan verspreid.

„Ik dacht: moeten we nu gewoon in het gras gaan zoeken?”, zegt deelneemster Karen Bruin (56) lachend. Samen met Betsy M. Blan (58) doet ze mee aan de workshop. Bruin maakte pillen van gedroogde en gemalen madeliefjes, Blan een talisman van Jacobskruiskruid. „Op mijn formulier had ik opgeschreven dat ik me vandaag blij en vrij voelde. In het gras zag ik plots bladeren met krullende zijkanten. Die past bij mij, dacht ik, dat is een blije en vrije plant”, vertelt Blan.

Naast het lab wil de MedicijnFabriek ook een nog kleinere ambulante versie bouwen, waarmee ze door het land gaan toeren. Engelbregt: „Je hebt geen oerwoud of een kruidentuin nodig, deze workshop valt op elke hoek van de straat te doen. Onkruid komt overal naar boven.”