Europese Spelen graag, maar niet op onze kosten

Nederlandse sportbonden willen in 2019 een groot sportevenement organiseren: de Europese Spelen (die nu nog niet bestaan). Ze hopen vandaag te horen dat de minister daar geld voor geeft.

Foto Anp

Bart Zijlstra, directeur Sport van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), lachte dinsdagavond minzaam, maar hield zijn lippen strak op elkaar. Van hem nul komma nul toelichting op de veronderstelde weigering van minister Edith Schippers van VWS om minimaal 27 miljoen euro uit de rijksportemonnee vrij te maken voor de Europese Spelen van 2019 in Nederland. Vandaag, donderdag, heeft zij een gesprek met sportkoepel NOC*NSF en wordt meer duidelijk, zei hij. „Nu is het tijd voor een borrel.” En weg was hij.

Zijlstra was als toehoorder aanwezig bij de extra ledenvergadering van NOC*NSF, waar de sportbonden positief over de kandidatuur van de Europese Spelen besloten. Hij was er getuige van dat een overweldigende meerderheid van 155 tegen veertien stemmen zich achter de plannen schaarde.

Maar Zijlstra kreeg ook de brede verontwaardiging van diezelfde bonden ingepeperd over de defensieve houding van zijn minister. Die had laten doorsijpelen dat NOC*NSF niet op de alvast begrote 27 miljoen euro aan rijksbijdrage voor Europese Spelen hoefde te rekenen. Schande, riepen de sportbonden in koor. „Schokkend als de minister zo weinig geld voor zo’n prachtig evenement over heeft”, vertolkte Tjark de Lange, voorzitter van het handbalverbond, de heersende gevoelens.

Ach, wat is nou 27 miljoen?

Het woord is nu dus aan minister Schippers. De hoogte van haar financiële bijdrage bepaalt of de kandidatuur voor de Europese Spelen wordt doorgezet. De sportbonden stemden gisteravond in met een kandidaatstelling, maar wel onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat NOC*NSF en zijn leden geen enkel financieel risico lopen. Met andere woorden: de bonden vinden dat Schippers over de brug moet komen. Als de Europese Spelen er in 2019 komen, worden die over heel Nederland uitgesmeerd. Dan ligt het toch voor de hand dat de rijksoverheid substantieel bijspringt? „Wat is nu 27 miljoen op ’s lands sportbegroting”, claimde voorzitter André Bolhuis van NOC*NSF alvast de beoogde subsidie.

Het was voor de sportbonden ook makkelijk wijzen naar de minister, moet Zijlstra gedacht hebben. Wel de lusten van Europese Spelen, maar niet de lasten. Want dat was een harde voorwaarde die de bonden stelden aan kandidaatsstelling: Europese Spelen graag, maar niet op onze kosten. Bolhuis gaat daarin mee. Hij wil het spel met de minister, gesteund door de sportbonden, hard spelen. Geen substantiële overheidsbijdragen? Dan ook geen Europese Spelen.

Of Schippers gevoelig is voor die opgelegde druk, zal vandaag blijken. Dan heeft zij op haar ministerie een gesprek met NOC*NSF en participerende stads- en provinciebestuurders. Dan zal daadwerkelijk blijken of de minister geen 27 miljoen aan de Europese Spelen wil bijdragen. Een bedrag waar vooraf niet over is onderhandeld, maar dat is gebaseerd op een afspraak dat het ministerie van VWS voor 25 procent bijdraagt in de kosten van grote internationale sportevenementen in Nederland. En het is nog zuinig begroot, vindt Bolhuis. „Op een begroting van 125 miljoen is 27 miljoen zelfs minder dan 25 procent.”

De NOC*NSF-voorzitter riep dan wel blij te zijn met de steun van de sportbonden, de Europese Spelen zijn er nog niet mee binnengehaald. Want er zijn meer losse eindjes. Als van de steden ook Rotterdam en Utrecht afhaken, scheelt dat meer dan 10 miljoen euro aan inkomsten. Vind maar eens vervangende steden die voor een miljoeneninvestering een paar sporten in huis krijgen. Dan blijft de post van 52 miljoen euro aan gemeentelijke en provinciale bijdragen deels ongedekt. Bovendien kent de begroting ook nog de onzekere inkomsten uit ticketverkoop en private sponsoring.

Nu eerst naar Baku

Maar er zijn meer knelpunten. Tussen de vele loftuitingen van bonden aan het adres van gangmaker Bolhuis en zijn directeur Gerard Dielessen, klonk gisteravond ook steekhoudende kritiek. Van Fred Buitenhuis, voorzitter van de taekwondobond. Hij heeft moeite met het programma zoals dat op voorspraak van technisch directeur Maurits Hendriks voorlopig is vastgesteld. Er wordt uitgegaan van de voor Nederland belangrijkste en succesvolste sporten. Maar of dat elders in Europa gepruimd wordt, waagde Buitenhuis te betwijfelen. Hij vindt dat NOC*NSF het programma Europeser moet inrichten, anders kan de druk van gepasseerde bonden wel eens onaangenaam groot worden.

Hoe nu verder? NOC*NSF stelt zich kandidaat voor 2019 bij de organisatie voor Europese Olympische Comités EOC, onder voorwaarde dat de begroting voor 1 december sluitend wordt. Bolhuis en Dielessen denken daar een half jaar voor nodig te hebben. En dat accepteert EOC, zegt Bolhuis. De bonden hebben zo gekregen wat ze wensten: extra tijd. Met het voordeel dat een definitief besluit kan worden genomen na de eerste Europese Spelen, in juni in Baku. Dan is er geen sprake meer van een black box en weten bonden en geïnteresseerde sponsors over welk evenement ze praten. Dat is nu volslagen onduidelijk.

Hoe groot de steun voor Europese Spelen daadwerkelijk is, bleef gisteravond onduidelijk, omdat slechts 34 van de 74 sportbonden waren komen opdagen, samen goed voor 169 van de 242 stemmen.