#DvdW: Jeroen Brouwers 75 jaar

Dagelijks bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz wat er actueel is in boekenland. Vandaag is de 75ste verjaardag van een van de invloedrijkste levende schrijvers van de Lage Landen. In Nederland geldt de schrijver van Bezonken rood, Geheime kamers en Het hout als een grootheid, in Vlaanderen wordt hij zelfs gerekend gerekend tot de Grote Vijf van de naoorlogse literatuur.

Schrijver_Brouwers_103272a“Al mijn boeken zijn autobiografisch en niettemin gelogen,” beweert Jeroen Brouwers (Batavia, 30 april 1940). Had hij zichzelf in Zonder trommels en trompetten (1973) en vele andere romans en verhalen afgeschilderd als een eenzame drinkebroer die niet tot schrijven komt, met het ontroerende Bezonken rood (1981) joeg hij talloze oorlogsslachtoffers tegen zich in het harnas door in een ‘documentair’ verslag van zijn jaren in het jappenkamp Tjideng de werkelijkheid om romantechnische redenen aan te dikken. Het was niet het enige relletje rondom de persoon van Brouwers, die ook met zijn scheldkritieken en polemieken veel stof deed opwaaien.

Liefde, literatuur en dood noemt Brouwers als zijn thema’s; haat, walging en misantropie zijn de motieven waarvan zijn barok geconstrueerde en soms overgestileerde boeken doortrokken zijn. Brouwers’ bibliografie telt meer dan honderd titels; fictielezers kunnen zich het best concentreren op zijn romandebuut Joris Ockeloen en het wachten (1967), waarin een man meegesleurd wordt door (angst)visioenen terwijl hij wacht op de geboorte van zijn kind; op Zonsopgangen boven zee (1977), de heen en weer schietende gedachten van een man die samen met zijn vriendin een paar uur vastzit in de lift; op het veelgeprezen Geheime kamers (2000), waarin een oud-leraar geschiedenis uit zijn mislukte leven getrokken wordt door het sirenengedrag van de vrouw van een succesrijke vriend; op Bittere bloemen (2011), over een stokoude professor die tijdens een mediterrane cruise een oude liefde ontmoet; of toch op Het hout (2014), waarin de misstanden op een katholiek jongensinternaat worden beschreven.

Voor meer afleveringen van de Dagkalender van de Wereldliteratuur, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.