Brieven

Centraliseer heen en weer

Bas Heijne zet vraagtekens bij de decentralisatieagenda van de regering, vooral nu de plannen voor uitgeprocedeerde asielzoekers gewoon aan gemeenten worden opgelegd (25/4). Waar aan de ene kant decentralisatie wordt gepredikt, gaat men aan de andere kant doodleuk centraliseren. Een ander voorbeeld van centralisatie betreft de reorganisatie van de politie.

Er is veel opportunisme in de (de)centralisatiedynamiek van de overheid, waarvan de ratio lang niet altijd duidelijk is. Zo is de langdurige zorg (AWBZ) in 2005 gecentraliseerd om vervolgens weer gedecentraliseerd te worden. Reden: de zorg moest ‘dichter bij de burger’ georganiseerd worden. Wist men dit in 2005 dan niet? Waarschijnlijk niet, omdat het wetenschappelijk fundament voor de stelling dat ‘dichter bij de burger’ georganiseerde zorg beter is simpelweg ontbreekt.

Wat is er mis met zaken die je landelijk goed regelt? Dat de kosten voor de langdurige zorg uit de hand liepen, had wellicht niet ‘opgelost’ hoeven worden door (opnieuw) te gaan decentraliseren, maar door andere maatregelen. Het verdient gedegen onderzoek om uit te maken waardoor (de)centralisatieagenda’s (moeten) worden bepaald om te voorkomen dat politiek opportunisme gezwalk oplevert van centralisatie naar decentralisatie en weer terug. Het (de)centralisatiespook moet geen speeltje in de handen van politici worden, die naar believen, in hun scoringsdrift naar hun partijleden en potentiële kiezers of om een coalitie in stand te houden, voor de ene of de andere richting kiezen.

Film Timbuktu

Mali is complexer dan dit

De film Timbuktu kreeg van NRC 5 sterren en werd genoemd als mogelijke Oscarkandidaat. Omdat ik Mali redelijk ken en met het land begaan ben, verheugde ik mij op deze film. Mijn teleurstelling was groot: oppervlakkig, nauwelijks uitgewerkte personages, stereotiep, sentimenteel. Op 22 april las ik weer dat de film een van de beste films was. De situatie in Mali is dermate zorgelijk en complex dat een film als deze weinig bijdraagt. Het is een bevestiging van westerse denkbeelden. Het feit dat dit drama ‘fraai gefotografeerd’ is – een opinie die ik niet deel – maakt alles nog schrijnender.

Elisabeth den Otter Cultureel Antropoloog

Koningsdag

Van afstand niets gemerkt

In het artikel De koning wil weer een waardig feestje in NRC van 27 april gebruikt redacteur Versteegh maar liefst zes keer het woord ‘afstand’. Van enige afstand heb ik in Dordrecht nu niets gemerkt.

J.C.W. Verheesen

Willem de Koning

De Leidse kindertjes van een aantal basisscholen moesten eergisteren verzamelen in de 3 oktoberhal om te ontbijten, en daarna te gaan sporten op de naastgelegen velden. Daar kwamen de koning en de koningin voorgereden om de koningsspelen te openen. De directeur van een van de basisscholen moest ze ontvangen. Zijn naam: Willem de Koning. Leuk als die twee elkaar een hand geven.

Gerrit-Jan van Rijswijk

Geen Bach voor prinsesjes

Eergisteren vierden we Koningsdag nieuwe versie. Op zo’n dag kijken we naar de koning en zijn familie, ze staan model. Het bedrijfsleven staat op de eerste plaats, zo ook een verbinding met de Nederlandse geschiedenis. Bij die manifestaties waren de prinsesjes zichtbaar aanwezig. Maar ze hoefden, of mochten, niet mee om naar Bach te luisteren in de Grote Kerk. Koning en koningin geven zo een slecht voorbeeld van hoe je kinderen van jongs af aan vertrouwd maakt met klassieke muziek. Telkens hoor ik radiopresentatoren verwonderd vragen aan jeugdige musici: houd je al zo jong van klassieke muziek? En zelfs Coen Verbraak verbaasde zich over belangstelling voor opera op jonge leeftijd bij Louise Fresco: opera, dat is toch niets voor pubers! In ons omringende West-Europese landen weten ze wel beter. Een aantal jaren gelden was ik in Berlijn bij een voorstelling van Die Zauberflöte. En tot mijn verwondering en vreugde waren er veel kinderen, zo vanaf 12 jaar, soms nog jonger. Ze hadden plezier en verveelden zich geen moment.

Koning, laat zien hoe waardevol klassieke muziek is, ook en vooral voor jonge kinderen.

Truus Pinkster

Hertzberger

Impact van klachten groot

In de column van Rosanne Hertzberger van 25 april wordt aandacht besteed aan de uit de voegen gegroeide claimcultuur tegen artsen in de Verenigde Staten en aan het feit dat er aanwijzigingen zijn dat die cultuur in Nederland zijn intrede doet. Het moge duidelijk zijn dat het hier gaat om een zorgwekkend verschijnsel. Opvallend is dat er in de wetenschappelijke literatuur zo weinig aandacht is over de impact van klachten op artsen. Dat is ook het geval bij klachten van patiënten tegen tandartsen. In januari verscheen in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde een onderzoek over het welbevinden van tandartsen na het ontvangen van een klacht van een patiënt. De confrontatie met een klacht van een patiënt, zo bleek, heeft op veel van de ondervraagde tandartsen een serieuze impact. Dan gaat het niet alleen over de verschillende aspecten van de beroepsbeoefening, maar vooral ook over de mentale en fysieke gesteldheid van de tandarts als gevolg van het krijgen van een klacht. Men denke aan stress, slaapstoornissen, gevoelens van angst, aantasting van de goede naam, boosheid en woede over het vermeende onrecht dat de beroeps beoefenaar is aangedaan.

Uit de voorafgaande pilotstudie, waarin een twintigtal tandartsen werden geïnterviewd, gaven zelfs twee van hen aan dat zij suïcidale gedachten hadden gekregen na het ontvangen van een klacht. Opvallend was echter ook dat 64 procent van de ondervraagden aangaf dat zij naar aanleiding van de klacht alerter waren geworden op aspecten van hun zorgverlening of hierin zaken hadden veranderd. In feite een soort ‘wake up call’.

Michiel Eijkman

Concurrentie bij topbankiers

Triodos heeft een maximum

Wat van Van Staveren schrijft over Van Lanschot en Triodos (Bij topbankiers ontbreekt de harde concurrentie om salaris, 28/4) zal waar zijn, maar ze ziet een evident verschil over het hoofd.

Bij de maatschappelijke verantwoorde Triodos Bank is het salaris van de directeur zoveel lager dan dat van Guha, omdat Triodos Bank klip en klaar heeft vastgelegd dat het maximale verschil tussen het hoogste en laagte salaris maximaal een factor 10 is.

Van Lanschot heeft een dergelijke beperking niet. Dit zal de belangrijkste reden zijn voor het verschil in beloning en de rest is bijzaak.

C. Zandbergen

Middellandse-Zeeoperatie

Europese asielkantoren

Het Europese project Triton krijgt driemaal zo veel geld om drenkelingen te redden (24/4). Nuchter gezien wordt daarmee het moment van overdragen van deze vluchtelingen aan ‘Europa’ vervroegd. Is het dan niet logischer om dat moment te vervroegen tot vóór de inscheping? Of, nog logischer: dat ‘Europa’ asielkantoren in Afrikaanse/Aziatische hoofdsteden opent om het gehele transport, goedkoper én veiliger, te regelen?

Albert Appelo