Antibiotica helpen niet tegen chronische lyme-klachten

Sommige mensen houden klachten na infectie met een tekenbacterie. Maar een lange antibioticakuur heeft geen zin.

Mensen met chronische klachten na de ziekte van Lyme hebben geen extra baat bij een langdurige antibioticakuur. Dat blijkt uit een groot vergelijkend onderzoek van patiënten die korte of lange antibiotica-kuren kregen. Maandag presenteerden de onderzoekers onder leiding van internist Bart Jan Kullberg van het Lyme Expertisecentrum van het Radboudumc in Nijmegen de onderzoeksresultaten op een Europees congres voor infectieziekten in Kopenhagen.

Jaarlijks lopen naar schatting 25.000 mensen in Nederland een acute Lyme-infectie op als gevolg van een tekenbeet. Teken in natuurgebieden zijn steeds talrijker en ook steeds vaker geïnfecteerd met de ziekteverwekker Borrelia burgdorferi. Snel behandelen met antibiotica kan erger voorkomen, maar niet altijd wordt de infectie op tijd onderkend. Tussen de 5 en 10 procent van de patiënten blijft kampen met chronische klachten.

„Bij deze groep patiënten wordt geen Borrelia-bacterie meer aangetroffen in de ruggemergvloeistof of gewrichtsvloeistof”, zegt Kullberg. „Maar aangezien zij nog ernstige klachten van vermoeidheid en pijn hebben, wordt vermoed dat Borrelia nog actief is. Daarom gaan deze patiënten vaak wanhopig op zoek naar een arts die hen langdurig met antibiotica wil behandelen.”

Tussen artsen en patiënten is een verbeten controverse gegroeid of dat wel zinvol is. Patiënten willen doorbehandeld worden, artsen twijfelen aan het nut daarvan. Kullberg en zijn team onderzochten daarom het effect bij 280 patiënten van een korte kuur van 2 weken of een lange kuur van 14 weken. Alle patiënten ontvingen eerst een veertiendaagse antibioticakuur. Vervolgens kregen ze willekeurig en dubbelblind een behandeling met placebo of verschillende combinaties van antibiotica.

„In alle drie de groepen rapporteerden patiënten hetzelfde” zegt Kullberg. „Vóór de studie scoorden zij op kwaliteit van leven en in neuropsychologische testen erg laag. Ze waren duidelijk ernstig ziek, hun scores waren vergelijkbaar met die van mensen met kanker of reuma. In de eerste drie maanden gingen ze iets vooruit, maar daarna bleven ze steken op een niveau dat onder normaal ligt.”

Kullberg en zijn team concluderen dat langdurige behandeling met antibiotica geen zin heeft. Kullberg: „Het probleem is dat we niet goed weten waardoor de symptomen blijven bestaan. Behalve achtergebleven bacteriën, zou het ook aan een ontregeld afweersysteem kunnen liggen, aan een genetische gevoeligheid van de patiënt of een voortdurende activatie van het zenuwstelsel. Er moeten nog veel raadsels worden opgelost.”