Vals spel in de NS-familie

Als een minister termen als „onthutsend” en „volstrekt onacceptabel” gebruikt in een brief aan de Tweede Kamer, moet er wel sprake zijn van een ernstige kwestie. Het waren deze bewoordingen die minister Jeroen Dijsselbloem (Financïën, PvdA) gisteren koos om de gang van zaken te schetsen bij de aanbesteding van het regionale spoorvervoer in Limburg. Daarmee schetste hij het gedrag van NS-dochter Qbuzz bij haar pogingen om de concessie voor háár dochter, Abellio Limburg, in de wacht te slepen. Dat is, zo is de stand van zaken nu, gelukt. Maar daarbij is vals spel gespeeld.

Extern onderzoek wees dit uit; de resultaten daarvan hebben (groot)moedermaatschappij NS, een bedrijf waarvan de staat voor 100 procent aandeelhouder is, „geschokt”. In een brief aan Dijsselbloem spreekt de raad van bestuur schuldbewust van „ernstige onregelmatigheden” bij Qbuzz die „volstrekt onaanvaardbaar” zijn. Samengevat komt het erop neer dat de affaire riekt naar corruptie. De concessiedirecteur van Veolia verschafte vertrouwelijke informatie vanuit zijn bedrijf aan Qbuzz. Deze werknemer, die gebonden was aan een concurrentiebeding, is vervolgens uit dienst getreden bij Veolia en maakte, aldus NS, feitelijk deel uit van het biedingsteam van Abellio. Veolia verzorgt nu het regionale railvervoer in Limburg en was een van de twee andere bedrijven die meedongen naar de concessie voor de komende vijftien jaar.

NS heeft de drie verantwoordelijke bestuurders bij Qbuzz en Abellio aan de kant geschoven. Van hun kant beweren zij dat de NS-top op de hoogte was van de inzet van de voormalige Veolia-medewerker. Dat is een beschuldiging die nader onderzoek verdient.

De Limburgse gedeputeerde Patrick van der Broeck (CDA) droeg gisteren met de term „verbijsterd” bij aan de ferme woorden die deze affaire omlijsten. Het provinciebestuur beraadt zich op vervolgstappen. Het valt moeilijk in te zien wat die anders kunnen inhouden dan dat de aanbesteding wordt overgedaan. NS-topman Timo Huges zinspeelde daar gisteren al begripvol op. Veolia en het andere bedrijf dat zich voor de concessie had gemeld, Arriva, horen een nieuwe kans te krijgen. NS-dochters zijn voorlopig minder voor de hand liggende gegadigden voor regionaal vervoer. Laat NS eerst maar de analyse voltooien die zij heeft aangekondigd voor haar interne procedures. Die hadden een „informele ondernemerscultuur” zoals bij Qbuzz heerste, moeten voorkomen. Maar hebben dat overduidelijk niet gedaan.