Karremans niet vervolgd om Srebrenica

Oud-Dutchbatcommandant Thom Karremans moest zich verweren tegen beschuldigingen dat hij medeplichtig is aan moord, oorlogsmisdaden en genocide na de val van Srebrenica in 1995. Foto ANP/Vincent Jannink

Het Openbaar Ministerie hoeft geen strafrechtelijk onderzoek te beginnen tegen Thom Karremans, commandant van Dutchbat tijdens de val van de moslimenclave Srebrenica in 1995. Plaatsvervangend commandant Rob Franken en adjudant Berend Oosterveen hoeven evenmin twintig jaar na de mislukte militaire operatie te worden vervolgd wegens medeplichtigheid bij genocide, oorlogsmisdrijven en moord.

Dit besluit heeft het Arnhemse gerechtshof vanochtend genomen in een beklagzaak die door vier familieleden van drie slachtoffers van Srebrenica was aangespannen. Het hof oordeelt dat het beklag in alle onderdelen wordt afgewezen.

Geen opzet

De drie Bosnische moslimmannen Rizo Mustafic (elektricien) en Ibro en Muhamed Nuhanovic (vader en broer van de tolk Hassan) werden in 1995 door Bosnisch-Servische troepen vermoord na de val van Srebrenica. Volgens de nabestaanden van de mannen waren ze weggestuurd van de Nederlandse compound, waarna ze vermoord werden.

Het gerechtshof in Arnhem oordeelt anders, nu het voor het vaststellen van de strafrechtelijke aansprakelijkheid gekeken naar wat ieder voor zich aan wetenschap had. Plaatsvervangend commandant Franken had in het geval van Muhamed Nuhanovic niet hoeven beseffen dat hij een aanmerkelijke kans liep om vermoord te worden. Omdat de kans daardoor erg klein werd dat het tot een veroordeling zou komen, mocht het OM daarom van vervolging afzien. Hetzelfde gold voor oud-commandant Karremans.

Ibro Nuhanovic was nadrukkelijk verteld dat hij mocht blijven, maar hij besloot uit eigen wil te vertrekken. Ook Rizo Mustafic had bij Dutchbat mogen blijven, maar door een stomme fout is tegen hem per ongeluk gezegd dat hij moest vertrekken. Een vervolging vanwege dood door schuld kan niet meer, aangezien dat strafbare feit inmiddels is verjaard.

Gerechtshof volgt het OM

Het OM besloot twee jaar geleden al na “intensief en nauwgezet feitenonderzoek” dat de drie Nederlandse militairen niet strafrechtelijk verwijtbaar betrokken waren geweest bij misdaden van het Bosnisch-Servische leger in juli 1995. Van januari tot eind juli 1995 stond de enclave Srebrenica onder bescherming van een Nederlandse VN-eenheid. Na de inname van de enclave op 11 juli werden volgens het Joegoslavië-tribunaal ruim 8.000 moslims door Bosnische Serviërs onder leiding van Ratko Mladic vermoord.

In september 2013 bepaalde de Hoge Raad wel dat de Nederlandse staat aansprakelijk is voor de dood van de drie Bosnische moslimmannen. De advocate van de nabestaanden, Liesbeth Zegveld, spreekt van “een trieste dag voor de rechterlijke controle op militaire operaties. Als er in deze zaak geen volwaardig onderzoek op zijn plaats is, dan kunnen we het strafrecht voor onze militairen beter afschaffen”. De advocaat kondigt aan dat ze het Europese Hof voor de Rechten van de Mens gaat vragen Nederland te dwingen tot vervolging over te gaan.

Karremans liet via zijn advocaten weten blij te zijn dat er nu duidelijkheid is voor hem en de soldaten die destijds bij Dutchbat zaten. Voor hem is “de zaak nu definitief gesloten”, en wil hij verder met zijn leven “dat de laatste jaren werd getekend door de druk van deze zaak”.

Lees vandaag in NRC Handelsblad: Domme fout, geen opzet in Srebrenica (€).