Japanse premier voelt berouw, maar biedt geen excuses aan in VS

De Japanse premier Shinzo Abe spreekt in de VS het Congres toe EPA / Jim Lo Scalzo

Japan voelt een diep berouw over de misstanden die tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben plaatsgevonden. Dat heeft de Japanse premier Shinzo Abe gezegd in een toespraak voor het Congres in de Verenigde Staten, meldt persbureau AP. Hij bood echter geen officiële excuses aan de nabestaanden aan. Abe is de eerste Japanse regeringsleider ooit die de het Congres toespreekt.

Abe zei dat hij een “diep berouw in zijn hart” voelt vanwege de circa 400.000 Amerikaanse soldaten die zijn gesneuveld tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar herdenken zowel Japan als de VS dat de Tweede Wereldoorlog zeventig jaar geleden ten einde kwam. De premier merkte op dat gedane zaken geen keer nemen maar dat hij namens Japan zijn “eeuwige condoleances” aanbiedt:

“Mijn dierbare vrienden, namens Japan en het Japanse volk, bied ik met oprecht respect mijn eeuwige condoleances aan alle Amerikaanse zielen aan die verloren gingen tijdens de Tweede Wereldoorlog”

Na de uitspraak klonk in het Congres een daverend applaus. De regeringsleider sprak de aanwezigen in het Engels toe. Hij staat bekend als een voorstander van nauwere banden met Washington, maar is ook nationalistisch ingesteld.

Monument

Voorafgaand aan zijn speech bezocht Abe een monument ter ere van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Washington D.C. Veel van de honderdduizenden gesneuvelde Amerikanen werden gedood in de strijd met het Japanse leger. Abe legde een bloemenkrans neer voor de gedenkplaats. Tijdens zijn toespraak wees de premier erop dat de VS en Japan tijdens de oorlog vijanden waren, maar inmiddels trouwe bondgenoten zijn:

“Vijanden die elkaar zo fel bevochten zijn nu eensgezinde vrienden geworden. Dit kunnen we niet anders dan een historisch wonder noemen.”

Rondom het bezoek van Abe werden meerdere protesten georganiseerd. Zo’n driehonderd Koreaanse en Chinese activisten verzamelden zich gisteren voor de Japanse ambassade in San Franscisco. Zij eisen, net als de Chinese en Zuid-Koreaanse regering, dat de Japanse premier officiële excuses aanbiedt voor de wreedheden die Japan tijdens de oorlog beging. Het Japanse leger dwong zo’n 200.000 Koreaanse en Chinese vrouwen en meisjes (‘troostmeisjes’) tot seks met Japanse militairen.

EPA / Yonhap

Honderden Koreanen en Chinezen demonstreren in San Fransisco. EPA / Yonhap

Geen excuus

Maar dat excuus kwam vandaag niet. Abe hield het bij:

“Onze acties hebben gezorgd voor veel lijden onder de volkeren in Aziatische landen. Wij moeten onze ogen hier niet van afwenden.”

Deze opmerking werd door critici gezien als de zoveelste poging van Abe om verantwoordelijkheid voor de wandaden van Japan tijdens de oorlog te ontduiken. Mike Honda, een Amerikaanse Afgevaardigde, noemde de uitspraak “schokkend en beschamend”.

Twitter avatar RepMikeHonda Rep. Mike Honda .@AbeShinzo wants women to be free from human rights abuses during war but he denies the historical atrocities by the Japanese Imperial Army

Ook in andere landen werd geprotesteerd. Twee voormalige ‘troostmeisjes’, Gil Won-Ok en Kim Bok-Dong, demonstreerden met een groep activisten voor de Japanse ambassade in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul. Ook bij de toespraak in het Congres was een oud-seksslavin aanwezig, de 87-jarige Lee Yong-soo. Zij was uitgenodigd door Honda, die ook pleit voor officiële excuses van Abe.

EPA / Jeon Heon-kyun

Voormalige troostmeisjes Gil Won-Ok en Kim Bok-Dong met een groep demonstranten in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul.EPA / Jeon Heon-kyun
EPA / Jeon Heon-kyun

Lees ook in NRC Handelsblad: ‘Japanse premier zal zich niet voor troostmeisjes verontschuldigen’ (€)