Fraude bij aanbesteding NS-dochterbedrijf Qbuzz

NS kampt met integriteitsprobleem rond aanbestedingen.

Malversaties bij de aanbesteding van openbaar vervoer in Limburg. Omkopingspraktijken bij de aanschaf van nieuwe sprinters. En een parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar mogelijke fraude bij de aanschaf van de inmiddels geschrapte Fyra-treinen. De NS, met de staat als enige aandeelhouder, kampt met een integriteitsprobleem bij aanbestedingsprocedures.

Gisteren maakte de NS bekend dat dochterbedrijf Qbuzz gerommeld heeft bij het binnenhalen van een vervoersconcessie in Limburg. Daarmee is een bedrag gemoeid van jaarlijks 55,5 miljoen euro aan exploitatiesubsidie en een reizigersomzet van tussen de 60 en 75 miljoen euro. Qbuzz kreeg vertrouwelijke informatie over concurrent Veolia van een in februari 2014 opgestapte Veolia-directeur die via een adviesbureau meewerkte in het aanbestedingsteam van Qbuzz.

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) stelde gisteren dat de NS interne regels en controles heeft, maar dat „daarmee de onregelmatigheden niet zijn voorkomen”. De NS gaat die interne regels tegen het licht houden.

In februari lekte via RTL uit dat smeergeld betaald zou zijn bij de aanbesteding van nieuwe sprinters, een order waarmee 500 miljoen euro gemoeid was. Een externe medewerker die al jaren voor de NS werkte, zou zijn omgekocht door de Canadese fabrikant Bombardier. Hij zou Bombardier vertrouwelijke NS-informatie verkocht hebben. Het onderzoek naar die affaire loopt nog: de NS onderzoekt alle aanbestedingsdossiers waar deze medewerker bij betrokken is geweest.

Ook bij de aanbesteding van de Fyra, de mislukte hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Brussel, ging het mogelijk mis. De parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar dat debacle is in februari al geïnformeerd over de omkopingsaffaire bij de aanschaf van de sprinters.

Ook het Belgische spoorbedrijf NMBS, dat samen met de NS het spoormaterieel kocht bij de Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda, heeft aanwijzingen van ‘significante onregelmatigheden’ bij de aanbesteding van de hogesnelheidstrein. Zo steeg de prijs van de Fyra in de laatste fase van de aanbesteding aanmerkelijk.

Vermoed wordt dat Ansaldo toen wist dat een concurrent zich zou terugtrekken.