14.000 dollar om je zoons de VS in te smokkelen. En als ze niet aankomen?

Per jaar steken ruim 100.000 kinderen uit Latijns-Amerika illegaal de grens over naar de Verenigde Staten. In hun eentje zijn ze afhankelijk van mensensmokkelaars. Wat gebeurt er als je 14.000 dollar betaalt om je kinderen naar Amerika te halen en ze komen niet aan?

Strengere grenscontroles maken het voor migranten moeilijker om de grens over te steken. Foto The New Yorker / Katie Orlinsky

Zomer vorig jaar gaat de telefoon van Alfredo Godoy. “Heeft u twee zoons?” klinkt het aan de andere kant van de lijn. Alfredo, oorspronkelijk uit Guatemala maar nu wonend in het Amerikaanse Trenton (New Jersey), bevestigt de vraag. Ja, hij heeft twee zoons. “Ik heb ze gevonden, ze waren verdwaald”, zegt de stem.

Maar verdwaald waren ze niet. De twee jongens waren begonnen aan een reis van Guatemala City via Mexico naar Texas. Mensensmokkelaars zouden hun illegaal de grenzen over helpen, daar betaalden hun ouders 14.000 dollar (ongeveer 12.500 euro) voor.

Geweld en armoede

Volgens deze indrukwekkende longread van The New Yorker
Where are the children?” reisden in de eerste helft van 2014 al meer dan 50.000 kinderen alleen de grens over van Midden-Amerika naar de Verenigde Staten. Persbureau AP noemt ook zulke cijfers.

De overgrote meerderheid vlucht voor geweld en armoede in El Salvador, Honduras en Guatemala. President Obama noemde het vorig jaar een “nijpende humanitaire situatie” en vroeg de minister van Binnenlandse Veiligheid (Homeland Security) om een taskforce op te zetten om hulp te bieden.

Waarom laten ouders hun kinderen achter?

Godoy en zijn vrouw Melida Lemus nemen in 2000 de moeilijke beslissing om het arme Guatemala te ontvluchten en hun vier kinderen - twee zoons en twee dochters - achter te laten bij familie. Zelf vestigen zij zich in Texas, om geld te verdienen en zo hun kinderen de kans op goed onderwijs te geven en hun vervolgopleiding te kunnen betalen.

In 2000 reist Godoy nog betrekkelijk eenvoudig van Guatemala via Mexico naar Arizona, samen met een groep van 75 mensen. Maar na 9/11 (in 2001) worden de grenzen van Amerika vele malen strenger bewaakt. In het artikel zegt een onderzoeker:

“Hoe moeilijker het is om de grens over te steken, hoe meer geld smokkelaars vragen en hoe gevaarlijker de reis is.”

Godoy en Lemus sturen geregeld geld naar Guatemala, zodat de familie een nieuw huis kan bouwen bijvoorbeeld. Sporadisch hebben ze hun kinderen aan de telefoon. Naarmate de jaren verstrijken, bereiken hun steeds vaker berichten over hoe gevaarlijk het leven in Guatemala is. De vader van de een wordt beroofd, de kinderen zitten in een bus die wordt gekaapt en er zijn vaak gewapende overvallen. In het voorjaar van 2014 besluit het stel hun twee zoons (de dochters zijn al bij hen in Texas) over te laten komen naar de Verenigde Staten.

In mortuaria en ziekenhuizen op zoek naar je kind

Het persoonlijke verhaal van de familie wordt afgewisseld met achtergrondinformatie over ontvoeringen in de regio en informatie van andere zaken die hebben gespeeld. Zo is er een korte beschrijving van de zaak die een moeder aanspant nadat haar dochter gevangen is genomen door smokkelaars en misbruikt. En een anekdote over een vrouw wier zoon werd ontvoerd; de ontvoerder dreigde zijn oren eraf te knippen of hem te vermoorden als ze geen 1500 dollar overmaakte.

De journalist vertelt ook over de keer dat ze drie weken lang meereisde met veertig vrouwen uit Midden-Amerika, allemaal opzoek naar verdwenen kinderen en andere familieleden. Met een bus reisden ze langs de grens van Mexico met Guatemala. In mortuaria, ziekenhuizen, schuilplaatsen en massagraven zochten ze naar aanwijzingen om de verblijfplaats van de vermisten te achterhalen. De journalist schrijft:

“De autoriteiten die we tegenkwamen op onze reis waren over het algemeen onverschillig en soms zelfs vijandig tegen de moeders.”

De twee jongens in een rubber bootje

Op 5 mei 2014 beginnen de twee zoons - Brayan (14) en Robinson (16) - aan hun reis. De jongens doen er ruim een week over om van Guatemala door Mexico naar een stadje in de buurt van Texas te reizen. Ze halen opgelucht adem als ze de zona roja, Mexico’s danger zone, hebben overleefd. De volgende morgen zouden ze in een zwart rubberbootje de Rio Grande oversteken en aan de overkant worden opgevangen door hun nieuwe gids.

Lees hoe dat afloopt. Het bootje blijkt lek te zijn en de jongens kunnen niet zwemmen…