Geen mensenrechtenmandaat, wel VN-missie Westelijke Sahara

Jaarlijkse ceremonie om het uitroepen van de Sahrawi Arabische Democratische Republiek (februari 1976) te herdenken. Foto ANP/ Eve Coulon

De VN-Veiligheidsraad hebben vandaag de vredesmissie in de Westelijke Sahara met een jaar verlengd, maar zonder een mandaat om de mensenrechtensituatie te monitoren. Dat is een nadrukkelijke wens van de inwoners, opnieuw is buurland en bezetter Marokko erin geslaagd om dit tegen te houden.

Volgens een aantal leden van de VN-veiligheidsraad heeft de vredesmissie die al sinds 1991 in het gebied is gevestigd geen enkele vooruitgang geboekt. De voormalige Spaanse kolonie is in 1976 geannexeerd door Marokko en staat bekend als “Afrikaans laatste overblijfsel van een koloniaal verleden”, zoals persbureau AP schrijft.

Enige VN-missie zonder mandaat mensrechten

De kleine VN-vredesmissie in de Westelijke Sahara bestaat uit ongeveer tweehonderd man en zijn de enige blauwhelmen zonder een mandaat om toezicht te houden op de mensenrechten. Volgens mensenrechtenorganisaties gebruikt Marokko geweld tegen voorstanders van een onafhankelijke staat. De Saharaanse beweging Polisario wil dat de bewoners van het gebied zich in een referendum kunnen uitspreken over onafhankelijkheid.

Volgens de Marokkaanse Permanente Vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties Omar Hilale, is een VN-monitoringsmissie voor mensenrechten alleen nodig “wanneer er sprake is van massale en enorme schendingen van de mensenrechten”.

Oorlog Mali “tikkende tijdbom” voor Westelijke Sahara

De Britse vice-Permanent Vertegenwoordiger bij de VN Peter Wilson was zeer ontstemd over het gebrek aan vooruitgang in de Westelijke Sahara. “Veertig jaar na het begin van het conflict is het duidelijk dat de status quo simpelweg niet duurzaam is”, zo liet hij weten.

Wilson verwees in zijn toespraak naar VN-chef Ban Ki-moon die onlangs waarschuwde dat de oorlog in Mali kan zorgen voor een “tikkende tijdbom” in de Westelijke Sahara. Door Al-Qaeda gesteunde islamitische strijders zouden rekruten werven in de daar gevestigde vluchtelingenkampen.

Afgelopen dinsdag noemde Hilale een oproep van de Afrikaanse Unie (AU) voor het monitoren van mensenrechten “vooringenomen”. De Polisario-beweging is lid van de AU, Marokko niet.