Laten we het debat dan maar voeren in emoji

De staat van het debat in Nederland: iemand publiceert een boek, vervolgens trekken de critici als antwoord gekke bekken. Arjen van Veelen signaleert een trend: kritiek uitdrukken in makkelijke afbeeldingen.

Beeld Nrc.next

De bekende rechtsfilosoof Thierry Baudet is doende om ook in Frankrijk een Bekende Nederlander te worden. Zijn boek De aanval op de natiestaat is onlangs naar het Frans vertaald. Via zijn Facebook en Twitter kun je zijn Franse zegetocht volgen.

Niet vanwege zijn nieuwe boek, maar vanwege zijn nieuwe overhemd werd Baudet vorige week echter trending. Tijdens zijn tournee had hij zijn Facebook-profielfoto veranderd. Op zijn nieuwe foto draagt hij een wit overhemd, bovenste knoopje los. Met twee handen grijpt hij naar het boordje. Op zijn voorhoofd een lichte frons, vanwege de vele, nog onopgeloste problemen in de wereld.

Op Twitter gingen mensen de mooiboy-filosoof imiteren, onder de hashtag #baudeting (vrij vertaald: baudetten). Knoopje los, frons op het voorhoofd. Eerder al had een foto van Baudet die op een piano lag tot vergelijkbare nabootsingen geleid. Nadoen is de simpelste spot. Ditmaal was de deelname groter — misschien omdat Baudet zichzelf in een interview de „belangrijkste Nederlandse intellectueel” had genoemd; veel mensen zien hem als de gewichtigste ijdeltuit.

Al die imitatoren deden me denken aan een trend onder verveelde Amerikaanse pubers die de 17-jarige televisieberoemdheid Kylie Jenner bespotten. Kylie Jenner heeft opvallend dikke lippen. Zulke lippen kun je ook krijgen door een glas tegen je mond te duwen en dan te zuigen, tot je lippen opgezwollen zijn. Het levert best geestige foto’s op. Maar het is ook een beetje pijnlijk voor de lippen van de deelnemers. Ook #baudeting is grappig, al is het ook een beetje pijnlijk. De deelnemers zijn geen pubers en het mikpunt is geen tv-sterretje, dit is het debat in Nederland. Iemand publiceert een boek in Frankrijk, en opiniestukken in Franse kranten, bijvoorbeeld over de bootramp, en diens critici trekken als antwoord gekke bekken vanwege een overhemd. We zijn kennelijk de gewone dialoog voorbij, woorden en argumentaties volstaan niet meer, wat rest is bekken trekken en sentiment.

Misschien kunnen we alle communicatie voortaan afhandelen in gezichtjes en gelaatsuitdrukkingen. Er is een bredere tendens. Niet voor niets zijn plaatjes van emoties, zoals emoji, zo populair. Sentiment is de maatstaf van deze tijd. En sentiment kun je het beste uitdrukken met gezichtjes. De letter verliest het altijd van het gezicht.

De afgelopen weken verschenen tientallen geschokte columns over een bootramp op de Middellandse Zee (Nederlanders zouden alleen geschokt reageren als er een cruiseschip met ‘ons soort mensen’ kapseist, maar die oude wijsheid kan weg). Veel van die stukjes zou je kunnen samenvatten met een enkele emoji: een gezichtje dat heel verdrietig of heel verontwaardigd kijkt.

Onlangs gaf de Australische minister van Buitenlandse Zaken, Julie Bishop, al het allereerste interview in emoji. Een verslaggever van BuzzFeed stelde vragen in woorden, en de minister antwoordde in plaatjes. Wat vindt u van Poetin, was bijvoorbeeld de vraag. De minister antwoordde met een plaatje van een van woede rood aangelopen gezichtje. Laten we al die woorden, woorden, woorden gewoon afschaffen. De toekomst is aan bekken trekken. Leve emoji, de hiëroglyfen van het gemoed.