Er is niemand die helpt in de dorpen

De hulpverlening in Nepal is nu op gang gekomen, na de aardbeving van zaterdag. Maar die werkt vooral in steden, zoals in hoofdstad Kathmandu. Het platteland is slecht bereikbaar, terwijl de toestand er mogelijk nog ernstiger is.

Een overvol ziekenhuis in het afgelegen Dhading helpt slachtoffers van de aardbeving buiten. Foto Athit Perawongmetha/Reuters

Vier Indiase vliegtuigen met hulpgoederen, die gisteren op het vliegveld van Kathmandu wilden landen, moesten na wat gecirkel in de lucht onverrichter zake naar huis: er was eenvoudigweg geen plaats om te landen. „Het is een totaal chaotische situatie”, klaagde Devendra Singh Tak van de hulporganisatie Save the Children tegenover het persbureau Reuters.

Personeel om de Indiase hulpgoederen te helpen uitladen op het vliegveld was er trouwens evenmin. Veel van de luchthavenstaf is naar huis gegaan om familie bij te staan en, voor zover mogelijk, het wankel geworden eigen huis te redden. Anders dan in Japan, waar veel overheidsfunctionarissen na de verwoestende aardbeving en de tsunami van 2011 het openbare belang lieten prevaleren, geven de meeste Nepalezen voorrang aan hun familie. Zo zijn ze dat in Nepal gewend.

Daardoor komt de hulpverlening in de toch al bijzonder moeilijke omstandigheden extra langzaam op gang. Save the Children liet gisteren weten dat ze 36 dekzeilen en 180 babypakketten (met kleren, zeep en dekens) had afgeleverd in Kathmandu. Een schijntje, in aanmerking genomen dat er miljoenen Nepalezen dringend hulp nodig hebben. Alleen al bijna twee miljoen kinderen hebben volgens de hulporganisatie hulp nodig.

De wel beschikbare Nepalese en buitenlandse hulpverleners werken zich intussen bijna een ongeluk. Velen waren gisteren al meer dan twee etmalen vrijwel onafgebroken in touw. En dat terwijl ze vaak onder grote fysieke en emotionele stress werken. Ook is 90 procent van het 100.000 man tellende Nepalese leger ingezet voor de reddingswerkzaamheden. Het reddingswerk wordt gecompliceerd door naschokken, die vaak zo hevig zijn dat veel mensen – de hulpverleners incluis – op de vlucht slaan.

Dichter bij het epicentrum

De meeste hulp heeft zich tot dusverre geconcentreerd in de hoofdstad Kathmandu, waar de nood nog altijd onmiskenbaar hoog is. Veel minder aandacht is uitgegaan naar plattelandsdistricten ten noordwesten van de hoofdstad, die eigenlijk nog dichter bij het epicentrum van de zware beving liggen. Daar is de toestand zo mogelijk nog ernstiger, zoals blijkt uit de schaarse berichten. „Ik heb berichten ontvangen van dorpen waar 70 procent van de huizen is verwoest”, zei de hoogste ambtenaar in het district Gorkha, dicht bij het epicentrum, tegen persbureau AP.

Een man die per helikopter werd geëvacueerd uit een dorp ten oosten van de stad Pokhara zei dat alle duizend huizen in zijn dorp verwoest zijn. Een soldaat uit het dorp Darkha zei: „Er is niemand die helpt in de dorpen. De mensen sterven op de plek waar ze zitten.”

Hulpverlening blijft daar extreem moeilijk doordat wegen versperd zijn en bruggen zijn ingestort. Sommige dorpen in een district als Gorkha zijn hoe dan ook slechts te voet te bereiken of per helikopter. Maar helikopters zijn schaars.

Het buitenland schiet te hulp

De Nepalese regering is er goed van doordrongen dat het met haar eigen beperkte capaciteiten in de verste verte niet in de behoeften kan voorzien. Daarom heeft ze het buitenland verzocht om helikopters, medicijnen, voedsel, orthopedische specialisten, verpleegkundigen en chauffeurs. Die laatsten zijn nodig nu veel chauffeurs naar hun familie zijn vertrokken.

Ook aan extra bodybags is dringend behoefte. De mortuaria puilen overal uit van de lichamen. Op veel plaatsen worden massale crematies in de openlucht gehouden, ook om te voorkomen dat besmettelijke ziekten om zich heen grijpen.

Het buitenland laat Nepal niet in de steek. Van alle kanten zijn toezeggingen binnengekomen en worden hulptransporten voorbereid. Maar zolang de belangrijkste luchthaven in Kathmandu niet méér kan verwerken, blijft het lastig vaart te zetten achter de hulpoperatie. Zelfs over land zijn er hindernissen. Sommige vrachtwagens met hulpgoederen wachtten gisteren nog op toestemming om Nepal binnen te rijden.