Controverse over toekenning prijs voor vrijheid van meningsuiting aan Charlie Hebdo

Sir Salman Rushdie is woedend over het besluit van zes collega's om de uitreiking van een prijs aan Charlie Hebdo op 5 mei in New York niet bij te wonen. EPA/BRITTA PEDERSEN

Zes prominente schrijvers weigeren op 5 mei een bijeenkomst in Manhattan bij te wonen waar de redactie van Charlie Hebdo een prijs in ontvangst zal nemen voor vrijheid van meningsuiting.

Deze zondag werd bekend dat de redactie van Charlie Hebdo, het Franse satirische weekblad dat op 7 januari 2015 bij een terreuraanslag 12 redactieleden verloor, op 5 mei de Freedom of Expression Courage Award toegekend zal krijgen. De prijs van literaire mensenrechtenorganisatie PEN American Center wordt jaarlijks uitgereikt aan een schrijver of organisatie die zich inzet voor de vrijheid van meningsuiting.

Prominente Engelstalige schrijvers Peter Carey, Rachel Kushner, Michael Ondaatje, Francine Prose, Teju Cole, en Taiye Selasi hebben aangegeven wegens die toekenning niet naar de prijsuitreiking in Manhattan te komen.

‘Culturele arrogantie’

Peter Carey vindt dat PEN voorbijgaat aan haar traditionele rol: het beschermen van vrijheid van meningsuiting tegen repressieve overheden.

In een mail aan The New York Times verwijt de Australische tweevoudig Man Booker Prize-winnaar PEN bovendien ‘blind’ te zijn voor de ‘culturele arrogantie van de Franse natie’:

“Die weigert in te zien dat ze een morele verantwoordelijkheid hebben tegenover een machteloze minderheid in de Franse samenleving.”

De Amerikaanse schrijfster Rachel Kushner heeft aangegeven het niet eens te zijn met de ‘culturele intolerantie’ van het Franse satirische tijdschrift. Volgens Kushner promoot Charlie Hebdo een ‘geforceerde seculiere visie’.

Geen moslimbelediging

Volgens PEN heeft Charlie Hebdo nooit de intentie gehad om moslims te beledigen. In een verklaring zegt PEN American president Andrew Solomon:

“[Charlie Hebdo] gaat krachtig in tegen het initiatief van een kleine minderheid om de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen.”

Volgens Solomon hoeft niemand het eens te zijn met de tekeningen van het weekblad. Maar tegen hun principes, ondanks bedreiging uitkomen voor je mening, valt volgens de PEN-president niets in te brengen.

Salman Rushdie

Salman Rushdie, voormalig winnaar van de Freedom of Expression Courage Award, uitte op Twitter zijn onvrede over het besluit van de zes schrijver om het gala in New York te boycotten;

Twitter avatar SalmanRushdie Salman Rushdie .@JohnTheLeftist @NickCohen4 The award will be given. PEN is holding firm. Just 6 pussies. Six Authors in Search of a bit of Character.

In The Guardian zegt Rushdie:

“Als PEN als een organisatie voor vrijheid van meningsuiting ervan wordt weerhouden om mensen te verdedigen en prijzen die zijn vermoord voor het maken van tekeningen, dan is de organisatie haar naam onwaardig. Wat ik tegen zowel Peter en Michael en alle anderen wil zeggen: ik hoop dat niemand het ooit op jullie gemunt zal hebben.”

Norman Mailer

Gerard Briard en Jean-Baptiste Thoret, twee redactieleden die de aanslag op het redactiekantoor op 7 januari 2015 overleefden, zullen de prijs in ontvangst nemen.

Het is volgens The Guardian de grootste PEN-controverse sinds 1986, toen Norman Mailer - tot woede van collega’s als E.L. Doctorow - een lid van de Reagan-regering een speech liet geven.