China bouwt Zuid-Chinese Zee vol, terwijl buurlanden steggelen

China speelt zijn buurlanden uit elkaar. Samen optrekken tegen China, lukt niet.

Luchtfoto van het Filippijnse leger toont dat China een landingsbaan bouwt bij het Subi Rif. Foto EPA

In hoog tempo bouwen kunnen de Chinezen als geen ander. Net zo snel als er nieuwe wijken en steden verrijzen op het vasteland, worden enkele smalle riffen van de betwiste Spratly-eilanden in de Zuid-Chinese Zee verhoogd en verbreed om ruimte te maken voor landingsbanen en havens.

Recent gepubliceerde satellietfoto’s waarop de Chinese activiteiten haarscherp te zien zijn, hebben in Zuidoost-Azië de bezorgdheid over de werkelijke aard van de Chinese opmars vergroot. Maar tijdens een driedaagse top van tien Zuidoost-Aziatische regeringsleiders en staatshoofden in Kuala Lumpur werd een oproep van de Filippijnse president Benigno Aquino om „eindelijk op te staan” tegen China niet gesteund.

De wijze waarop China eenzijdig aan strategische gebiedsuitbreiding doet is volgens een ontwerpverklaring die op de ASEAN-top circuleerde een bedreiging voor „de vrede, de veiligheid en de stabiliteit” in Zuidoost-Azië. De naar de 19de-eeuwse Britse walvisvaarder Robert Spratly vernoemde 750 riffen, atollen en eilandjes liggen aan een van de belangrijkste zeeroutes ter wereld en worden niet alleen door China, maar ook door de nabijgelegen Filippijnen, Maleisië en Brunei geclaimd, omdat het zeegebied rijk is aan olie- en gasvoorraden.

Volgens Aquino zijn de Chinese bouwactiviteiten een bedreiging voor „de vrijheid van mondiale handel en navigatie” en kan alleen internationaal overleg voor een oplossing zorgen. Hij kreeg echter geen openlijke steun van zijn collega-regeringsleiders. Met name gastheer Maleisië, dat uitstekende banden onderhoudt met China, maar ook Thailand, Singapore en Laos hielden de verklaring tegen. Het is niet voor het eerst dat China erin slaagt de ASEAN-landen uit elkaar te spelen. Wel werd China opgeroepen deel te nemen aan overleg over een internationale regeling over de aanspraken.

China wijst dat af en maakt haast. De via Jane’s Defence Weekly verspreide beelden van de activiteiten op het Subi Reef, Fiery Cross Reef en Mischief Reef laten daar geen misverstand over bestaan. Subi Reef lag er in februari nog maagdelijk bij, half april waren de contouren van een 3.300 meter lange landingsbaan zichtbaar.

Op Fiery Cross is de landingsbaan nagenoeg gereed en is een haven in aanbouw. Er wordt ook een helikopterplatform aangelegd. Afmetingen van de landingsbanen komen volgens Jane’s Weekly sterk overeen met de afmetingen van de militaire start- en landingsbanen op het Chinese vasteland. Op de satellietfoto’s is ook te zien dat bij deze eilanden een groot aantal baggerschepen, drijvende kranen en zandspuiters actief zijn. Op Mischief Reef fotografeerden de satellieten van Airbus Defence and Space kolonnes vrachtwagens. Volgens een Chinese woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken, zijn de bouwactiviteiten volkomen legaal en dienen ze de nationale verdediging van China.