Janneke Vreugdenhil. Oranje toetjes

Koningsdag. Ik kan maar niet wennen aan dat woord. Koninginnedag klinkt op een of andere manier veel gezelliger, ook omdat sommige mensen dat niet helemaal correct kunnen uitspreken en er ‘konijinnedag’ van maakten, wat ik altijd heel lief vond en deel van de hele koninginnedagtraditie. Maar goed, onze koning is jarig en dat vieren we. Ook vandaag in deze rubriek.

Oranje toetjes is een boek van historica Lizet Kruyff en patissier Cees Holtkamp. Holtkamp behoeft, als onze nationale banketbakker, waarschijnlijk weinig introductie. Kruyff maakte eerder historische kookboeken, en dat doet ze met verve. Ook deze bundel is weer prettig geschreven en zit boordevol fijne illustraties en afbeeldingen van oude menukaarten. De foto’s van de gerechten verdienen aparte vermelding; die zijn namelijk schitterend. Wie van oude serviezen en mooi gedekte tafels houdt zal er beslist bij wegdromen.

In het boek nemen Kruyff en Holtkamp de lezer mee naar de keuken van het hof, beginnend bij Willem 1 en eindigend bij Beatrix en Claus. Nee, er staat vrijwel niets in over de tafelgewoonten van het huidige koningspaar. Want hoe gaat dat bij koninklijke zaken: hoe recenter de geschiedenis, hoe minder wij mogen weten. Kruyff stuitte bij haar onderzoek regelmatig op gesloten archieven. Het geheim van het paleis, heet dat. En dus zullen we misschien pas in de volgende eeuw te weten komen wat er werd geserveerd tijdens huwelijksdiner van Willem-Alexander en Máxima.

Toch blijft er genoeg te smullen over. Zoals van dit lijstje van luxueuze ingrediënten die er wekelijks doorheen werden gejaagd in de keuken van Willem III en Mary Stuart II: 75 citroenen en 25 sinaasappelen, 875 gram ansjovis, 625 gram witte peper, evenveel hertshooon, amandelen, rozijnen en krenten, 125 gram pistaches, 750 gram suiker, 1 pond kappertjes, 7 liter oranjebloesemwater en 6 liter rozenwater. Die geurwatertjes werden ook gebruikt om de handen te wassen aan tafel en om kleding mee te besprenkelen. Gelukkig maar, want je moet er toch niet aan denken dat dat allemaal door het eten ging.

Ik ga hier komende week een viertal desserts uit het boek met u delen. Een sinaasappelgelei, een gateau de savoye met abrikozen, mandjes gevuld met sinaasappelmousse en mignardises (kleine vruchtentaartjes). U leest het, het wordt een sjieketoetjesweek.