Column

Drenkelingen redden en dan terugbrengen

Het stoppen van de vluchtelingenstroom is voor Europa langzamerhand een zaak van politieke zelfverdediging. We zijn het er grotendeels over eens: aan deze humanitaire ramp moet een einde komen. Directe schuldigen zijn de mensensmokkelaars die de wanhopigen fabeltjes over het Europese paradijs vertellen, veel geld incasseren waarna veel van die wrakke bootjes verongelukken. Een tragedie waaraan Europa zelf niet direct schuldig is, maar die we voor onze ogen zien gebeuren.

De diepste oorzaak is de chaos in Noord-Afrika en grote delen van de rest van dat continent. Daar kunnen we niets aan doen, zoals we de afgelopen tientallen jaren hebben geleerd. Na de mislukte oorlogen in Afghanistan en Irak denken de Amerikanen er niet meer aan zich nog eens in zo’n onderneming te storten en zonder Amerika begint Europa niets. De burgeroorlog in Libië woedt voort en in Jemen is een dergelijke toestand in staat van ontwikkeling. Ondertussen kwam IS op het toneel, een organisatie die nog meer vluchtelingen veroorzaakt.

Europa is in een humanitaire vorm van zelfverdediging gedrongen. De bootjes bijtijds opsporen, de drenkelingen redden en terugbrengen naar hun land van herkomst. Dat is de enige mogelijkheid. Want in tegenstelling tot wat de vluchtelingen denken is Europa politiek gesproken een gammel werelddeel geworden. Als er een Nederlandkenner onder de vluchtelingen zou zijn, had hij na het bed-bad-brood-drama rechtsomkeert gemaakt. Maar waarheen dan? Europa voelt zich van vluchtelingen verzadigd en dat heeft een sterke uitwerking op de binnenlandse politiek.

In Frankrijk, België, Nederland en Duitsland groeien de partijen die zich steeds feller tegen immigratie keren. Graadmeter hiervoor vinden we op internet, in het aantal, de toon en woordkeus van degenen die op de recente berichtgeving over de toevloed van vluchtelingen reageren. Laat ze verzuipen. Laat ze de kanker krijgen. In Duitsland worden dergelijke scheldpartijen een shit storm genoemd; wij hebben er nog geen woord voor. Gesteld dat er geen compromis over bed-bad-brood was bereikt, wat dan? Pim Fortuyn noemde de islam een achterlijke godsdienst. Een deel van de publieke opinie was toen al meer dan ontvankelijk voor die diagnose. Daarna kregen we de PVV met het voorstel tot een kopvoddentaks en het aantal Marokkanen te verminderen. De publieke opinie beïnvloeden, dat is de politici goed gelukt. Niet alleen in Nederland.

De Europese regeringsleiders hebben inmiddels besloten het budget voor kustbewaking en reddingsoperaties te verdrievoudigen tot negen miljoen euro per maand. Meer schepen, meer vliegtuigen, een humanitaire strijdmacht die moet voorkomen dat de Europese televisiekijkers met nog meer drama’s worden geconfronteerd waarna ze het resultaat daarvan op straat zien. Een geslaagde oplossing is politiek van levensbelang. Daar komt dan nog bij dat zich tussen de vluchtelingen terroristen kunnen schuilhouden. In Italië zijn acht verdachten gearresteerd. Deze invasie uit Afrika is niet het enige vraagstuk waarmee de EU worstelt. Aan de oostgrens het conflict tussen Oekraïne en Rusland, waarin Europa duidelijk de kant van Oekraïne koos, zonder zich een voorstelling te maken welke consequenties dit heeft als Poetin opnieuw met expansiepolitiek begint. En wat zouden de gevolgen voor de EU zijn als het met Griekenland in economisch opzicht volstrekt verkeerd zou gaan? Brussel is een haard van onopgeloste problemen. De structuur van de Unie blijkt te gammel om die te kunnen oplossen. Eén verdienste hebben de vluchtelingen. Ze hebben een term aan onze politieke woordenschat toegevoegd. Gammel.