De eerste aanval op Hillary is meteen raak

No drama. Dat is de tactiek van het campagneteam van Hillary Clinton. Alleen werkt niet iedereen mee. Het boek Clinton Cash dreigt nu al voor fikse problemen te zorgen.

Hillary Clinton op de Women in the World Conference in New York.Foto Andrew Burton/Getty Images/AFP

Hillary Clinton komt langs en de meeste studenten van New Hampshire Technical Institute in Concord merken er niets van. Clinton zit in een technieklokaaltje, waar ze met een groepje vooraf goedgekeurde studenten en schoolleiders praat. Ze drinkt koffie uit een mok, hoort haar gesprekspartners uit over technisch onderwijs. Af en toe maakt ze aantekeningen. Eén man vraagt of hij een selfie met haar mag nemen. Natuurlijk, zegt ze, „u heeft dit vaker gedaan”.

New Hampshire is na Iowa de tweede staat waar in januari 2016 Democratische voorverkiezingen zijn. De eerste stapjes van Hillary Clinton op het campagnepad verlopen saai. No drama, heet de tactiek volgens Clintons medewerkers. In New Hampshire organiseert ze sessies met kiezers – luistersessies. Ze wil niet zelf aan het woord zijn, dat staat te politiek. Ze hoeft zich niet voor te stellen, want iedereen kent haar al. Ze wil overkomen als een kandidaat die luistert naar gewone mensen. Alles om de controverse, die bij de Clintons nooit ver weg is, te mijden.

Giften waar een luchtje aan zit

Binnen heeft Clinton alles onder controle. Buiten is de discussie nooit ver weg. Sinds een paar dagen begint een zakelijke kwestie, aangezwengeld door de conservatieve auteur Peter Schweizer, een groot probleem voor Clinton te worden. Het punt is niet zozeer Schweizers boek Clinton Cash, dat volgende week dinsdag uitkomt. Problematischer is dat Schweizer in de aanloop naar de publicatie samenwerkt met traditionele media, zoals The New York Times, Politico en The Wall Street Journal. Deze media hebben hoofdstukken uit het boek gekregen, en gebruiken dat als bouwstenen voor eigen onderzoek.

De mogelijk gevaarlijkste beschuldiging in het boek betreft de relatie tussen de Bill, Hillary and Chelsea Clinton Foundation, een filantropische stichting, en het uraniumbedrijf Uranium One. Volgens Schweizer liet Clinton zich als minister van Buitenlandse Zaken bij beleidsbeslissingen beïnvloeden door donaties aan de stichting van buitenlandse regeringen.

Zo heeft de Clinton Foundation tussen 2009 en 2013 2,35 miljoen dollar aan donaties ontvangen van een stichting van de voorzitter van Uranium One, schreef The New York Times vorige week. Het bedrijf, met belangen in uraniumwinning in de VS, werd in die periode via verschillende transacties net verkocht aan het Russische staatsbedrijf voor kernenergie. Deze connectie raakt aan Amerika’s nationale veiligheid, omdat het Rusland meer controle gaf over de uraniumproductie in Centraal-Azië. Daarom moest Clinton als minister haar goedkeuring geven.

Aanval van de conservatieven

Clinton reageert niet zelf op de beschuldiging, maar haar campagneteam verdedigt zich door te zeggen dat ze het slachtoffer is van een goed gecoördineerde aanval van conservatieven. Het is een argument dat Clinton in 1998 ook al gebruikte, toen ze de Lewinsky-affaire een onderdeel van „een rechts complot” noemde. Ze kreeg steun van linkse media, zoals de website Salon, waar Schweizers boek werd vergeleken met de zogeheten ‘Swiftboat’-aanval op John Kerry in 2004. Kerry’s oorlogsverleden in Vietnam werd in twijfel getrokken, op basis van dubieus bronmateriaal. Kerry verloor de verkiezingen.

Markt voor kritische Clintonboeken

Clinton heeft in zoverre gelijk dat de conservatieve pers al jaren een Hillary-obsessie heeft, en dat er een markt is voor kritische boeken over de Clintons. Zo is er Blood Feud, over de vermeende spanning tussen de Clintons en de Obama’s, Clinton Inc. over haar ‘politieke machine’ en The Real Benghazi Story, over de aanval op het Amerikaanse consulaat in die Libische stad, op 11 september 2012.

Maar Clinton Cash is het eerste boek waaruit de beschuldigingen door de mainstream-pers worden overgenomen, overigens zonder dat directe belangenverstrengeling is geconstateerd. De ombudsman van The New York Times, Margaret Sullivan, is kritisch over dit een-tweetje met een conservatieve schrijver, maar noemde onderzoek naar Clintons stichting wel „een absolute noodzaak”.

Hillary Clinton heeft met Clinton Cash een voorproefje gekregen van wat de komende maanden gaan brengen. Haar verleden zit boordevol kwesties die nog uitgezocht kunnen worden. Dat is slecht nieuws voor de Democraten, die al hun geld op Clinton hebben gezet. Arnie Arnesen, een progressieve activiste die in Concord komt luisteren, zegt het zo: „We hijsen iemand op het schild die we niet voldoende gecontroleerd hebben. We vertrouwen haar blindelings, en geen serieuze Democraat wil haar uitdagen. Waarom wordt elk debat over haar meteen doodgeslagen?”