Bij elke naschok beginnen vrouwen en kinderen te huilen

Beving met kracht van 7.8 op schaal van Richter raakt straatarme bergstaat in het hart, hulp komt langzaam op gang.

Zwaargewonde Nepalees wordt gered uit het puin in Kathmandu. Foto AFP

Tweehonderd meter van het vliegveld begint de bebouwing van Kathmandu. De Nepalese hoofdstad is donker, als een spookstad. Hier en daar brandt straatverlichting, maar in de hotels langs de brede weg zijn alle lichten uit. „We zijn gesloten”, zegt een bewaker van het Summit Residence Hotel. „We hebben geen stroom en geen water.” Hij is bezig op een vuurtje een pannetje vervuild water te koken.

Alleen in de lobby van het Regal Airport Hotel, van vier verdiepingen, brandt licht. De hotelgasten hebben matrassen en dekbedden naar de lobby gesleept – dicht bij de uitgang– en liggen in het volle licht te slapen. Er is nog één kamer op de vierde verdieping vrij. Een gezin van vier uit Bangladesh, dat terug naar huis wilde, maar vergeefs naar het vliegveld kwam, discussieert over de kamer. Het vermoeide dochtertje van drie huilt. De moeder inspecteert de gevel van het hotel aan de buitenkant. Angstig kijkt ze omhoog, ze schudt haar hoofd. „Te gevaarlijk.” De baliemedewerker stelt haar gerust. „De kamer is alleen voor jullie bagage. Niemand durft er lang te zijn. Er zijn te veel schokken. Jullie kunnen je bagage er kwijt en hier in de lobby slapen.”

Wanhopig vroegen Nepalezen en buitenlandse bezoekers zich gisteravond af op welke plek ze na de verwoestende aardbeving van een dag tevoren in vredesnaam nog veilig waren. Zelfs ernstig gewonden uit een ziekenhuis in Kathmandu werden op last van artsen weer naar buiten gebracht, toen er zich enkele forse naschokken voordeden. Die zouden de toch al wankel geworden gebouwen makkelijk kunnen doen instorten. Zo lagen er plotseling honderden zieken en gewonden langs een stoffige weg.

„Alle open plekken in Kathmandu zitten vol mensen die buiten kamperen. Wanneer de naschokken komen, kun je je geen voorstelling maken van de angst. Je hoort de vrouwen en kinderen huilen”, zei Sanjay Karki, van de Amerikaanse hulporganisatie Mercy Corps tegen het persbureau AP.

Op veel plaatsen waar gebouwen zijn ingestort, begon zich een lijkenstank te verspreiden. Bij ziekenhuizen wist men zich geen raad met de grote aantallen doden die werden binnengebracht. In Kathmandu alleen al stierven zeker 1.152 mensen en een deel van de doden werd gisteren in de open lucht gecremeerd.

De aardbeving van zaterdag, die een kracht van 7.8 had op de schaal van Richter, heeft aan zeker 2.400 mensen het leven gekost en het dodental zal naar verwachting nog oplopen. Het is daarmee de zwaarste aardbeving in Nepal in 81 jaar.

Zowel in de hoofdstad Kathmandu als in historische plaatsen als Patan en Bhaktapur was de schade groot, met name in oude wijken, waar de gebouwen vaak het minst berekend zijn op aardbevingen. Naar gevreesd wordt zijn er ook in kleinere plaatsen en dorpen ten noordwesten van Kathmandu, waar het epicentrum lag, veel doden gevallen. Die gebieden zijn voorlopig alleen per helikopter of te voet bereikbaar omdat wegen door vallend gesteente zijn geblokkeerd.

Naast het erfgoed heeft ook een andere nationale trots en een belangrijke bron van inkomsten – de bergsport – een knauw gekregen. Als gevolg van de aardbeving kwam het tot zware lawines op de Mount Everest. Daar was het vol klimmers omdat doorgaans de omstandigheden in dit seizoen op hun best zijn. De lawines kostten zeker achttien bergbeklimmers het leven en er zijn nog veel vermisten.

De hulpverlening komt maar langzaam op gang. De Nepalese overheid, zelfs in gunstige omstandigheden niet bijzonder slagvaardig, krijgt hulp van buitenlandse hulporganisaties. Ook de buurlanden India en Pakistan verlenen hulp en andere landen hebben hulp toegezegd. Uit Eindhoven zou gisteravond een reddingsploeg vertrekken naar Nepal met een militair toestel. Er zijn naar schatting 350 Nederlanders in Nepal.

Hulpverleners ter plaatse wijzen er op dat hulp dringend vereist is. Honderdduizenden mensen in het rampgebied bivakkeren in moeilijke omstandigheden. Unicef waarschuwde dat 940.000 kinderen gevaar lopen, onder meer omdat de voorraden drinkwater snel slinken.

M.m.v. Floris van Straaten