Kijk links, kijk rechts, we kunnen!

Illustratie Irene Goede

Eerst naar links kijken. Daar komt niets. Dan naar rechts. Ook niks. Weer naar links kijken. Nog steeds geen auto? Okee, oversteken maar!

Zo steken slimme mensen de weg over. En zo doen slimme chimpansees het ook.

Hè, wat is dat? Overstekende chimpansees? In het regenwoud zeker?

Ja. In het Afrikaanse land Oeganda loopt een weg dwars door een chimpanseegebied. Het is een drukke weg, die van de hoofdstad naar het buurland Congo leidt. Er rijden auto’s, minibusjes, bussen, motors en vrachtwagens, vaak wel met 100 kilometer per uur.

Maar weg of niet, als chimp wil je toch soms naar de andere kant van het bos. De noordzijde staat bijvoorbeeld vol met lekkere planten.

Biologen wilden weten of die weg een gevaar is. Ze hielden de weg daarom maanden lang in de gaten. Ze zagen dat er veel vogeltjes, aapjes en andere dieren werden aangereden. Maar nooit een chimpansee!

Dat komt omdat chimps goed opletten. Bijna alle chimpansees keken naar links en rechts voordat ze overstaken. Soms staan ze eventjes op twee poten, om de auto’s goed te zien. Is de kust veilig? Snel, rennen!

Chimpansees weten dus dondersgoed dat een weg oversteken gevaarlijk is. Dominante mannetjes nemen vaak de leiding bij het oversteken. Het zijn dappere klaarovers. Ze steken als eerste over. De vrouwtjes en jonkies komen daar achteraan.

Soms duurt het even voordat een jonge chimp over durft te steken. Dan blijft de mannetjeschimp wachten en kijken, net zo lang tot iedereen is overgestoken.

Chimpansees zijn al best goed in oversteken. Maar het kan nog beter, vinden de biologen. Want de apen kiezen niet de veiligste plek. Ze steken over waar de weg slingert, of steil naar beneden gaat.

Oversteken gaat bijna altijd goed. Bijna. In 2003 werd er voor het laatst een chimpansee aangereden, tenminste voor zo ver de onderzoekers weten.

De biologen zouden de weg daarom graag nóg veiliger willen maken. Misschien zou Oeganda een chimpansee-oversteekplek kunnen bouwen. Een hangbrug bijvoorbeeld, van bos naar bos. Of een tunnel, onder de weg door. Maar bruggen en tunnels zijn duur. Misschien zouden de auto’s in het bos wat minder hard moeten rijden.