Hoeveel van je welvaart lever je in?

illustraties cyprian koscielnak

Er is maar één oorzaak voor het grote aantal bootvluchtelingen dat de oversteek naar Europa waagt: het extreem grote verschil in materiële welvaart tussen het Westen en de Derde Wereld, i.c. Noord-Afrika. Eind jaren ’60 werd op mijn middelbare school al regelmatig verkondigd dat het een kwestie van eigenbelang was om aan ontwikkelingshulp te doen. Anders zouden die ‘arme sloebers’ in de Derde Wereld de welvaart hier komen halen. Ze zouden ‘stemmen met hun voeten’, zoals dat toen heette. Sindsdien is de kloof tussen arm en rijk alleen maar groter geworden. Onze materiële welvaart is in de afgelopen vijftig jaar op het absurde af gegroeid. Het consumeren van goederen en diensten is voor velen voorwaardelijk geworden voor hun levensgeluk. Tegen deze achtergrond zijn de vele uitingen van morele verontwaardiging over verdronken bootvluchtelingen nogal gratuit. We hebben namelijk allemaal boter op ons hoofd (en niet alleen de graaiende bankiers en andere grootverdieners). Wie is er bereid zijn consumptiegedrag drastisch te veranderen en een substantieel deel van zijn welvaart op te geven? Want de ongemakkelijke waarheid is dat de hele wereldbevolking onmogelijk ons welvaartsniveau kan bereiken. Het enorme verschil in welvaart tussen ons en de Derde Wereld kan dus alleen maar kleiner gemaakt worden, als wij bereid zijn met veel minder welvaart genoegen te nemen. Ik zou van iedereen die zijn verontwaardiging over de tragedies in de Middellandse Zee van de daken schreeuwt, tevens willen horen hoeveel hij van zijn eigen welvaart bereid is in te leveren. Met het plengen van krokodillentranen schiet niemand daar iets op.

Filosoof