Te warm Duits geweer sproeit kogels

Ministerie van Defensie vervangt alle 170.000 wapens van Heckler & Koch. Ze zijn niet nauwkeurig genoeg.

Een Duitse soldaat oefent met het G36-geweer, op een archieffoto. Als het geweer door hitte of langdurig gebruik warm wordt, gaat het kogels sproeien. Foto Ronny Hartmann/AFP

Het was al een tijdje duidelijk, maar nu is het officieel: het standaardwapen van de Duitse strijdkrachten deugt niet. Woensdag kwam minister Ursula von der Leyen (Defensie, CDU) met een glashard oordeel: alle 170.000 exemplaren van de G36 van hofleverancier Heckler & Koch waarmee de Duitse militairen zijn uitgerust gaat zij afkeuren voor gebruik. Wanneer het wapen te warm wordt door hitte of langdurig gebruik loopt de nauwkeurigheid dramatisch terug. De trefzekerheid van de G36 daalt, volgens een vorig week gepresenteerde studie, van de vereiste negentig procent naar een luttele zeven procent. De loop van het wapen verandert bij extreme verhitting in een soort sproeier die kogels laat inslaan in een straal van tweeënhalve meter.

„Zoals dit geweer nu is geconstrueerd heeft het geen toekomst in de Bundeswehr”, zei Von der Leyen na een vergadering met de defensiecommissie van het parlement. De wapens die nu in gebruik zijn in Afghanistan en andere crisisgebieden zullen terstond worden omgewisseld. Het vervangen van alle wapens „zal een langere tijd gaan duren”, aldus de minister. Volgens de Süddeutsche Zeitung kan deze operatie tien jaar duren. „Duitsland heeft zijn soldaten willens en wetens met een ondeugdelijk standaardgeweer naar het buitenland gestuurd”, schrijft deze krant.

De fabriek van Heckler & Koch staat in het 14.000 inwoners tellende plaatsje Oberndorf, in het zuidwesten van Duitsland. Het bedrijf produceert sinds 1959 alle wapens voor het Duitse leger. Reden voor critici om te wijzen op de veel te nauwe betrekkingen tussen het bedrijf en hoge ambtenaren bij Defensie. Zeker sinds Der Spiegel vorige week onthulde dat de wapenproducent tot 2007 werd toegestaan zelf zijn producten te voorzien van het kwaliteitskeurmerk van Defensie.

Heckler & Koch loopt door het besluit van Von der Leyen aanzienlijke imagoschade op. Sinds de wapenmaker de G3 produceerde, de voorloper van de omstreden G36, ontwikkelde Heckler & Koch zich tot een wereldmerk. Na de kalasjnikov is de G3 het meest verkochte wapen.

Specialisten weerspreken op de radio de kritiek van de minister: haar rapport zou zijn gebaseerd op „laboratoriumproeven”. En kijk eens naar de Koerdische Peshmerga die voor hun strijd tegen IS vorig jaar de G36 ontvingen van Duitsland: die zijn hartstikke tevreden over dat wapen!

Von der Leyen, die geldt als een mogelijk opvolger van Bondskanselier Angela Merkel, had weinig keus. Zij maakte bij haar aantreden bij Defensie twee jaar geleden bekend dat zij de bezem ging halen door de schimmige praktijken waarmee de aanschaf van militaire uitrusting gepaard gaat.

Haar voorganger minister Thomas de Maizière, lange tijd ook gedoodverfd opvolger van Merkel, wist in 2012 al van de problemen. Hij kon ternauwernood zijn politieke leven redden na een andere wapenaffaire, het peperdure maar nutteloze project Eurodrone. Dat hij in het huidige kabinet Binnenlandse Zaken kreeg, wordt uitgelegd als een strafmaatregel. En dat Von der Leyen nu het standaardwapen afkeurt, wordt gezien als een poging De Maizière met zijn eigen erfenis op te zadelen.

Oppositiepartijen de Groenen en Die Linke hebben al te kennen gegeven dat zij De Maizière ter verantwoording willen roepen. Een woordvoerder van regeringspartij SPD heeft zich daarbij aangesloten.

De Maizière zou niet de eerste minister zijn in het huidige kabinet die uitglijdt over een oude bananenschil: begin 2014 sneuvelde minister Hans Peter Friedrich (Landbouw, CSU) over een fout in het vorige kabinet als Binnenlandminister. Hij was in opspraak geraakt omdat hij sociaal-democratische politici had getipt over een gerechtelijk vooronderzoek.