Telescoop Hubble vandaag jarig: hij bracht het heelal bij de mensen thuis

De popster onder de telescopen is vandaag jarig. Precies 25 jaar geleden ging Hubble half blind de ruimte in, nu is hij al een groot succes. Zijn miljoenen foto’s bleken goud waard voor de astronomie.

Ter ere van de verjaardag van de ruimtetelescoop Hubble heeft de NASA een van zijn foto’s omgetoverd tot een 3D-filmpje (hierboven te bekijken). Liefhebbers kunnen als het ware een ruimtereis maken door de sterrenwolk Westerlund 2.

Beter beeld

Ruimtetelescoop Hubble werd 25 jaar geleden gelanceerd, om betere foto’s te kunnen maken van de ruimte. Voorheen gebeurde dat vanaf de aarde, maar zelfs bij kraakheldere hemel werd het zicht van telescopen zo verpest door wolken en het daglicht, dat ze bij lange na niet hun maximale beeldscherpte bereikten.

De ontwikkeling

In 1968 begon de echte ontwikkeling van een ruimtetelescoop. Het plan was dat deze in 1979 al door NASA de ruimte in zou worden gelanceerd, maar Overheidsbezuinigingen dwarsboomde dat plan. Uiteindelijk was de ruimtetelescoop pas in 1990 bedrijfsklaar. Althans, zo leek het. Kort na de lancering bleek dat de beelden die Hubble naar de aarde zond onscherp waren. Bij de productie van de hoofdspiegel was een fout gemaakt. In december 1993 gingen astronauten in een spaceshuttle naar de Hubble en installeerden een nieuwe, aangepaste camera. Nadien heeft Hubble nog vier updates gekregen, voor het laatst in 2009.

Op deze foto is ruimtetelescoop Hubble deels te zien:

Foto NASA

Telescoop Hubble deels te zien. Foto NASA

Leeftijd heelal

Vandaag de dag cirkelt Hubble op een hoogte van iets meer dan 540 kilometer om de aarde en draait één rondje om de aarde per 95 minuten. Sinds zijn lancering heeft hij zo’n 6 miljard kilometer afgelegd. Hubble heeft tot nu toe meer dan 1,2 miljoen waarnemingen gedaan van 45.000 verschillende hemelobjecten. Op basis daarvan hebben astronomen meer dan 12.800 wetenschappelijke artikelen geschreven (10 per week). Ook heeft Hubble een einde helpen maken aan de onzekerheid omtrent de leeftijd van het heelal (13,8 miljard jaar).

Bekijk hieronder de In Beeld over de Hubble:

Met pensioen

Na 25 jaar in de ruimte, gaat dat ook voor de Hubble zijn tol eisen. Hoewel de atmosfeer op de hoogte waar de telescoop zich bevindt extreem ijl is, ondervindt de ruimtetelescoop wel enige luchtweerstand. Hierdoor verliest hij geleidelijk hoogte en zal hij neerstorten op aarde. Zoals het er nu voorstaat, gebeurt dat op z’n vroegst in 2030. Toch is de kans groot dat 2030 er niet in zit voor de Hubble. De meeste instrumenten aan boord vertonen tekenen van slijtage, en ook treden er geregeld computerstoringen op.

Lees ook in nrc.next: ‘Hubble heeft het heelal bij de mensen thuisgebracht’(€)