Alweer een misser

Het Duitse ministerie van Defensie gaat 167.000 wapens vervangen. Het G36-geweer is niet nauwkeurig genoeg.

Na de kalasjnikov is de G3 (de voorloper van de G36) het meest verkochte wapen. Dit is een replica van de G36.

Het was al een tijdje duidelijk, maar nu is het officieel: het standaardwapen van de Duitse strijdkrachten deugt niet. Woensdag kwam minister Ursula von der Leyen (Defensie, CDU) met een glashard oordeel: 167.000 exemplaren van de G36 van hofleverancier Heckler & Koch waarmee de Duitse militairen zijn uitgerust gaat zij afkeuren voor gebruik. Wanneer het wapen te warm wordt, of langer achter elkaar wordt gebruikt, loopt de nauwkeurigheid dramatisch terug. De trefzekerheid van de G36 daalt, volgens een vorig week aan de minister op haar verzoek gedane studie, van de vereiste negentig procent naar een luttele zeven procent. De loop van het wapen verandert bij extreme verhitting in een soort sproeier die kogels laat inslaan in een straal van twee en een halve meter.

Vervangen kan wel tien jaar duren

„Zoals dit geweer nu is geconstrueerd heeft het geen toekomst in de Bundeswehr”, zei Von der Leyen na afloop van een vergadering met de defensiecommissie van het parlement. De wapens die nu in gebruik zijn in Afghanistan en andere crisisgebieden zullen terstond worden omgewisseld. Het vervangen van de wapens „zal een langere tijd gaan duren”, aldus de minister. Volgens de Süddeutsche Zeitung rekent het met de uitrusting van de Bundeswehr belaste agentschap erop dat deze operatie tien jaar kan duren.

De „gewerenaffaire”, waarvan inmiddels sprake is, veroorzaakt veel ophef in Berlijn. „Duitsland heeft zijn soldaten willens en wetens met een ondeugdelijk standaardgeweer naar het buitenland gestuurd”, schrijft een krant. Maar ook buiten de ‘Berlijnse republiek’ veroorzaakt Von der Leyen een aardschok. Met name in het 14.000 inwoners tellende plaatsje Oberndorf in het Zuid-Westen van Duitsland waar de fabriek van Heckler & Koch staat.

Na kalasjnikov het meest verkocht

Het bedrijf produceert sinds 1959 alle wapens voor het Duitse leger. Reden voor critici om te wijzen op de veel te nauwe betrekkingen tussen de directie van het bedrijf en hoge ambtenaren bij Defensie. Zeker sinds Der Spiegel vorige week aan het licht bracht dat de wapenproducent tot 2007 werd toegestaan zelf de eigen producten te voorzien van het kwaliteitskeurmerk van Defensie.

Heckler & Koch loopt door het besluit van Von der Leyen aanzienlijke imagoschade op. Sinds de wapenmaker de G3 produceerde, de voorloper van de omstreden G36, ontwikkelde Heckler & Koch zich tot een wereldmerk. Na de kalasjnikov is de G3 het meest verkochte wapen. Op de radio zijn nu specialisten te horen die de kritiek van de minister weerspreken: haar rapport zou zijn gebaseerd op „laboratoriumproeven”. En kijk eens naar de Koerdische Peshmerga die voor hun strijd tegen IS vorig jaar de G36 ontvingen van Duitsland: die zijn hartstikke tevreden over dat wapen!

Von der Leyen, die geldt als een mogelijk opvolger van Bondskanselier Angela Merkel, had echter weinig keus. Zij maakte bij haar aantreden bij Defensie twee jaar geleden bekend dat zij de bezem ging halen door de schimmige praktijken waarmee de aanschaf van militaire uitrusting gepaard gaat.

Haar voorganger minister Thomas de Mazière, overigens lange tijd ook gedoodverfd opvolger van Merkel, wist in 2012 al van de problemen met het standaardgeweer. Hij kon ternauwernood zijn politieke leven reden na een andere wapenaffaire, het peperdure maar nutteloze project Eurodrone. Dat hij in het huidige kabinet het departement Binnenlandse Zaken kreeg, wordt uitgelegd als een strafmaatregel. En dat Von der Leyen nu het standaardwapen afkeurt, wordt gezien als een poging De Mazière met zijn eigen erfenis op te zadelen.

Oppositiepartijen de Groenen en Die Linke hebben al te kennen gegeven dat zij De Mazière over de „gewerenaffaire” ter verantwoording willen roepen. Ook een woordvoerder van regeringspartij SPD heeft zich daarbij aangesloten. De Mazière liet gisteren echter weten dat hij zich „over deze zaak niet wil uiten”. Het is de vraag of hij dat kan volhouden. Hij zou niet de eerste minister zijn in het huidige kabinet die uitglijdt over een oude bananenschil: begin 2014 sneuvelde minister Hans Peter Friedrich (Landbouw, CSU) over een fout die hij in het vorige kabinet-Merkel als demissionair minister van Binnenlandse Zaken had gemaakt. Hij trad af nadat hij in opspraak was geraakt omdat hij eerder sociaal-democratische politici had getipt over een gerechtelijk vooronderzoek.