Recensieoverzicht Montage of Heck: ‘voortreffelijke rockumentary’

Kurt Cobain. Screenshot Youtube.com / trailer Montage of Heck

Vanaf vandaag draait de veelgeprezen documentaire Montage of Heck, over Nirvana-frontman Kurt Cobain, in Nederlandse bioscopen. NRC geeft vijf ballen aan deze “voortreffelijke rockumentary” over een “menselijke draaikolk”.

Want dat was Kurt Cobain, die op 5 april 1994 zelfmoord zou hebben gepleegd, zo blijkt uit de documentaire. Hij werd 27, zijn sterfdag is dit jaar 21 jaar geleden. Zijn grungeband Nirvana was in korte tijd uitgegroeid tot de belangrijkste rockband van de vroege jaren negentig. Toen de trailer van de eerste geautoriseerde documentaire uitkwam in maart, waren de verwachtingen direct hooggespannen. Er bleek ruim 200 uur aan onuitgebrachte muziek van Cobain in te zitten, maar belangrijker: regisseur Brett Morgen had voor het eerst toestemming van Cobains familie voor de documentaire.

Morgen werd in 2007 benaderd door Cobains weduwe Courtney Love en zijn dochter Frances Bean (nu 22 en producent van de film) om de film te maken. Daardoor had Morgen toegang tot videotapes van Love en tientallen dozen met lijstjes, gedichten, schilderijen, playlists, tapes, collages en kunst van Cobain zelf. Een deel van de film bestaat uit animaties van de Nederlander Hisko Hulsing (muzieksite 3voor12 interviewde hem), die opnames die Cobain maakte tot leven wekte.

NRC geeft 5 ballen: ‘voortreffelijke rockumentary’

Die verwachtingen van Montage of Heck, een verwijzing naar een twee uur durende geluidscollage die Cobain ooit maakte, worden nu ingelost. Volgens NRC-filmrecensent Coen van Zwol, die de film het maximale aantal van vijf ballen geeft (€) , is dit de film die Cobain eindelijk recht doet:

“Morgen laat Cobains Umwelt respectvol aan het woord, zonder te oordelen, en zo zie je hoe dicht het schuldgevoel bij iedereen onder de huid ligt. [...] Wat van Montage of Heck beklijft, is het beeld van een menselijke draaikolk: verknipt, rancuneus, overgevoelig. Iemand die kapot maakt wat hij liefheeft en daarover zeer lucide praat.”

Bekijk de trailer:

En dit vinden de Nederlandse critici ervan

Volkskrant-recensent Gijsbert Kamer geeft de “adembenemende” film 5 sterren. Vooral de “knap gedoseerde en nog altijd weergaloze muziek” maken de documentaire:

“Het gebruik van Nirvana’s liveopnamen is fantastisch. Nooit klonken liveopnamen zo goed, vooral die van liveconcerten. Daar moet Morgen een hele klus aan hebben gehad: het probleem van Nirvana live was altijd dat de band wat dunnetjes klonk, omdat Cobain zowel zong als gitaar speelde, wat vaak ten koste ging van het laatste. Pas op het laatst kwam er een tweede gitarist bij (Pat Smear).”

Ook Metro geeft ook 5 sterren: “Eindelijk een goede docu over Cobain”:

“Kurt Cobain: Montage Of Heck is andere koek dan de vorige Cobain-documentaires. Hij bevat nieuws, er komen relevante mensen uit Cobains leven aan het woord en er zitten drie niet eerder op de wereld losgelaten nummers in.”

The Post Online schrijft over het “indrukwekkende portret”:

“De documentaire is intens, zowel qua geluid, qua beeld als qua verhaal. Bovenal laat de film zien dat Cobain niet perfect was. Wie Kurt heeft geïdealiseerd in zijn of haar hoofd en dat zo wil houden, kan de film beter niet kijken. Dit is namelijk één van de meest oprechte portretten van Cobain ooit. En dat is niet altijd even leuk om te zien.”

Internationale recensies ook lovend

Het Amerikaanse muziekblad Rolling Stone zag de film al in januari, toen de documentaire in première ging op het Sundance filmfestival en “iedereen versteld deed staan”:

“Anyone could have crafted a documentary about a band. Morgen’s experimental, road-less-traveled approach does something that’s much deeper: letting you feel as if you’ve pored through someone’s scrapbook. You get the sense that Kurt would have liked this. As for his fans, be prepared to meet the man you admire, warts and all.”

Ook muziekblog Consequence of Sound was daar onder de indruk: “Dit is de beslissende documentaire over Cobain. There is nowhere else to go from here.”

“Some may question why the film itself ends when it does, but Morgen’s narrative is based on Cobain’s actions. These include his songs, words, videos, and artwork. When Cobain ceases to provide these, the film can no longer continue. The aftermath of his suicide is still felt, but so much of that comes down to how you felt about Nirvana’s music. Were you connected to it or indifferent to it? Your own answer is all that can come after the film concludes. As it stands, Kurt Cobain: Montage of Heck is the only documentary you ever need to see about the life and actions of the brilliant, tortured musician.”

The Guardian is al beduidend negatiever over Montage of Heck, en geeft de film 3 sterren. De Britse krant vraagt zich ook af waarom Nirvana-drummer Dave Grohl (nu Foo Fighters-frontman) en dochter Frances Bean de grote afwezigen zijn tussen de geïnterviewden, voordat de krant dit oordeel velt:

“Frustratingly, the film never properly discusses the most important subject: Cobain’s music – the extraordinary self-harming, self-dramatising rage in that gravelly voice that seductively switched from a roar to a plaintive murmur of devastatingly catchy tunefulness. It’s a real 90s time-capsule.”

Zondagkrant The Observer geeft de film slechts 2 sterren en is nog minder positief:

“Home videos of Cobain and Love are as depressing as you’d expect, and while a producer credit for the couple’s daughter Frances Bean Cobain suggests a fond celebration of the film’s subject, he doesn’t emerge as a hugely compelling character. The argument for Cobain’s brilliance never quite convinces until towards the end, with his MTV Unplugged performance, in which a whole new compelling register to his talent emerges – too late for the film, and alas, for the singer himself.”

Goed nieuws voor de fans: vandaag maakte bioscoopketen Pathé, die de film in Nederland vertoont, bekend dat er extra draaidata bijkomen voor Montage of Heck (bekijk hier welke). Hierna komt de film in juni uit op dvd.