Pleidooi van links tot rechts: ‘wankele wereldorde vergt leger met grotere slagkracht’

Mazar-i-Sharif, 9 maart 2015: Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken en minister Jeanine Hennis van Defensie en de Commandant der Strijdkrachten, generaal Tom Middendorp, laten zich in Afghanistan bijpraten. Foto ANP

Europese NAVO-landen besteden gemiddeld 1,6 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) aan defensie. Nederland loopt uit de pas met 1 procent, betogen Dick Berlijn, Ad Melkert, Arend Jan Boekestijn, Hans Hillen, Jaap de Hoop Scheffer, Jan Pronk, Hans van den Broek, Paul Scheffer, Jack de Vries en vele andere oud-bestuurders en oud-politici.

soldaat
Veiligheid en vrede in Europa zijn niet vanzelfsprekend. Verhoudingen zijn verslechterd, de toekomst is onzekerder. Crises in Oekraïne, het Midden-Oosten en Afrika en  terroristische dreigingen zijn geen randverschijnselen, maar hebben directe gevolgen voor onze veiligheid en voor de samenlevingen van de Europese landen. Dit vraagt van Nederland een actief buitenlands- en veiligheidsbeleid en de bereidheid de kosten te dragen. Dat geldt ook voor de krijgsmacht, die in staat moet zijn de militaire taken op zich te nemen voor de verdediging van onze veiligheid en voor de handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde.

De werkelijkheid is dat de bezuinigingen op Defensie van de afgelopen vijfentwintig jaar te ver zijn doorgeschoten. Onze krijgsmacht heeft grote moeite haar grondwettelijke taken te vervullen. De internationale toestand maakt dat er alleen maar meer eisen aan worden gesteld. Dat wil allerminst zeggen dat instabiliteit en crisis bij voorkeur met militaire middelen moeten worden opgelost. Militaire interventie ondersteunt de politieke inspanningen. Na de Koude Oorlog is er drastisch bezuinigd op Defensie. De omvang is verkleind van meer dan 100.000 militairen tot ongeveer 40.000. Het aantal infanteriebataljons (inclusief mariniers) ging van 17 naar 9. Het aantal fregatten werd verminderd van 15 naar 6. Tanks zijn afgeschaft. Het aantal gevechtsvliegtuigen wordt gereduceerd van meer dan 200 naar straks 37 F-35 toestellen; dan zijn niet meer dan vier toestellen beschikbaar voor langdurige inzet in internationale operaties. Ook vele andere capaciteiten werden verkleind.

Het defensiebudget, nu ongeveer 8 miljard euro, is sterk afgenomen als percentage van het bruto binnenlands product (bbp), nu net boven 1 procent; wanneer we pensioenen en wachtgelden ervan aftrekken, is het percentage 0,9 van het bbp. Het gemiddelde van de Europese NAVO-landen is 1,6 procent van het bbp. Na de reductie in de jaren negentig werden er de afgelopen tien jaar nog eens 22.000 banen geschrapt; in deze kabinetsperiode vervallen er 1000. De investeringsquote is de afgelopen vijf jaar gekelderd van ruim 20 procent tot 13,5 procent in 2013. Sinds de jaren negentig zijn de defensie-uitgaven bijna gehalveerd als deel van de rijksoverheidsuitgaven: nu nog 5 procent, terwijl op vrijwel alle terreinen de uitgaven groeiden.

De leden van de Initiatiefgroep: Harry J. van den Bergh, Dick Berlijn, Arend Jan Boekestijn, Lodewijk Casteleijn, Hans Hillen, Kees Homan en Gerrit Valk. De medeondertekenaars: Yoeri Albrecht, Frits Bolkestein, Ben Bot, Hans van den Broek, Erik van Bruggen, Laurens Jan Brinkhorst, Patrick Cammaert, Ko Colijn, Boudewijn van Eenennaam, Afshin Ellian, Jaap de Hoop Scheffer, Mient Jan Faber, Frank van Kappen, Ruud Koole, Marnix Krop, Cor Lemstra, Frank Majoor, Ad Melkert, Eimert van Middelkoop, Alvaro Pinto Scholtbach, Jan Pronk, Onno Ruding, Uri Rosenthal, Felix Rottenberg, Paul Scheffer, Peter van Uhm, Gerdi Verbeet, Jack de Vries, Hans Wiegel, Rob de Wijk en Leon de Winter.

ILLUSTRATIE VAN HAJO

Lees verder (€)