Er is één noordelijke witte neushoornman

Volgens tientallen websites van nationale en internationale media, waaronder CNN, Trouw en NRC.

Sudan wordt permanent bewaakt. Foto BEN STIRTON

De aanleiding

Het uitsterven van de noordelijke witte neushoorn komt steeds dichterbij. Verschillende kranten en websites, waaronder CNN, Huffington Post, Trouw en nrc.nl, plaatsten de afgelopen maanden berichten dat er nog maar vijf noordelijke witte neushoorns in leven zijn. Het enige overgebleven mannetje (‘Sudan’) zou onder permanente bewaking staan in een reservaat in Kenia. Rangers moeten het dier beschermen tegen stropers. Foto’s hiervan gingen deze week viral op sociale media.

Gaat het zo slecht met de noordelijke witte neushoorn dat ze op één hand te tellen zijn? We zoeken het uit.

Waar is het op gebaseerd?

In een artikel van The Independent worden cijfers van het Wereld Natuur Fonds genoemd. Volgens het WNF leefden er in de jaren 60 nog 2.000 noordelijke witte neushoorns. In de jaren 80 liep dat aantal terug naar vijftien dieren en in 2015 waren er nog vijf.

En, klopt het?

Om het eerste misverstand maar meteen uit de weg te ruimen: de witte neushoorn is grijs. Het tweede misverstand is subtieler: de noordelijke witte neushoorn is geen unieke soort, maar een ondersoort van de witte neushoorn.

De andere ondersoort is (jawel) de zuidelijke witte neushoorn. De zuidelijke ondersoort leeft in Zuid-Afrika, Namibië, Zimbabwe en Kenia. De noordelijke ondersoort kwam ooit voor in Oeganda, Tsjaad, Soedan, Congo en de Centraal-Afrikaanse Republiek. Met de zuidelijke witte neushoorn gaat het goed. Ook deze ondersoort stond ooit op het randje van uitsterven, maar volgens de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN leefden er in 2010 20.500 zuidelijke witte neushoorns.

Hoe slecht staat de noordelijke witte neushoorn ervoor? We bellen met Richard Vigne, directeur van het Ol Pejeta Conservancy in Kenia. Dat is het reservaat waar de laatste noordelijke witte neushoorns leven. Het is waar, zegt Vigne. Er zijn er nog vijf. De San Diego Zoo heeft een vrouwtje, de Dvur Kralove Zoo in Tsjechië ook, en in het Keniaanse reservaat leven er nog drie. „Onze neushoorns komen uit Tsjechië. In 2009 zijn de vier neushoorns naar Kenia overgebracht om ze aan het paren te krijgen. Een wanhoopspoging om de ondersoort te redden”, zegt Vigne.

Het is ook waar dat Sudan het laatste mannetje is. Eind vorig jaar overleden twee andere mannetjes in gevangenschap, in San Diego en in Kenia. En klopt het dat Sudan, het laatste mannetje, onder permanente bewaking staat? „Alle neushoorns in het reservaat worden door een grote en dure staf van beveiligers bewaakt”, zegt Vigne. „Maar omdat deze neushoorns zo zeldzaam zijn, en als voormalige dierentuindieren ook ontzettend tam zijn, worden ze inderdaad dag en nacht bewaakt door een team van bewapende rangers.”

Hij voegt er meteen aan toe: „Dat betekent niet dat er voortdurend iemand naast neushoorns staat met een geweer. Het team is gewoon altijd in de buurt.”

Wat zijn de plannen? Moet Sudan voor nageslacht zorgen? „Sudan is oud, hij kan vrouwtjes niet meer bestijgen, zijn sperma is van slechte kwaliteit”, zegt Vigne. Vigne ziet drie opties om de noordelijke witte neushoorn te redden. Voor de eerste twee bestaan de juiste technieken nog niet: neushoorn-IVF of klonen. De laatste optie is om de overgebleven neushoorns met zuidelijke witte neushoorns te kruisen. De ondersoort is dan niet gered, maar hun genen wel.

Conclusie

In het wild zijn al jaren geen noordelijke witte neushoorns meer gezien. In gevangenschap leven nog maar vijf noordelijke witte neushoorns. Sudan is het laatste overgebleven mannetje en wordt op dit moment, net als de overgebleven twee vrouwtjes, permanent beveiligd. We beoordelen de bewering (helaas) als waar.