Dit gebeurt er als de staat zich gedraagt als boze aandeelhouder

2013-09-10 00:00:00 epa04615993 (FILES) A file photo dated 10 September 2013 showing the front of the Renault Concept Car 'Initiale Paris' at the exhibition booth at the Frankfurt Motor Show IAA in Frankfurt, Germany. Renault on 12 February 2015 reported 2014 financial results, saying new registrations were up 3.2 per cent to 2.7 million units, while group operating profit was 1,609 million euro, or 3.9 per cent of revenues, compared to 1,242 million euro and 3.0 per cent in 2013. Net income was 1,998 million euro versus 695 million euro in 2013. 013 EPA/DANIEL REINHARDT Foto EPA

Het loopt niet lekker tussen autobouwer Renault en de Franse regering, die zich veel meer dan de Nederlandse intensief bemoeit met grote bedrijven. Het voormalige Franse staatsbedrijf is er niet van gecharmeerd dat Frankrijk, zonder enige waarschuwing vooraf, zijn belang in de onderneming deze maand plotseling heeft opgevoerd van 15 tot 19,7 procent en zint op maatregelen.

Wat is er gebeurd?

Onverwacht liet minister Macron van Economische Zaken vorige week weten voor rond een miljard euro totaal 14 miljoen aandelen Renault te hebben opgekocht. De Franse staat heeft even wat extra slagkracht nodig voor de jaarvergadering van Renault van 30 april, zei hij. Daarna gaat het belang, via een speciale constructie van Deutsche Bank, weer van de hand.

Waarom zouden ze dat doen?

Op de aandeelhoudersvergadering hoopt de Franse staat een onwelgevallig voorstel te kunnen blokkeren. Terwijl het Franse parlement vorig jaar een wet heeft aangenomen die voorschrijft dat beursgenoteerde ondernemingen beleggers vanaf 2016 moeten belonen met dubbel stemrecht als zij hun aandeel minimaal twee jaar behouden, wil Renault juist terug naar het klassieke systeem waarbij één aandeel één stem geeft. Alleen met tweederde meerderheid kan de aandeelhoudersvergadering dit systeem tegenhouden.

En waarom wil Frankrijk langetermijnbeleggers dan belonen?

Veel Europese landen proberen te voorkomen dat door kortetermijnbelangen van beleggers bedrijven worden uitgekleed. Voor Frankrijk speelt ook zoiets als ‘economisch patriottisme’, zoals oud-minister Montebourg het noemde: voorkomen dat Franse bedrijven in buitenlandse handen vallen en daardoor werkgelegenheid verdwijnt.

Mag de overheid dit doen?

Ja. Maar de beleggerswereld is boos. De bedrijven vrezen waardevermindering door verontruste buitenlandse investeerders. Directeur Loïc Dessaint van Proxinvest, een bedrijf dat beleggers bij stemmingen adviseert en vertegenwoordigt, spreekt van een „protectionistische maatregel”, gebruikt door „dominante aandeelhouders” om controle te krijgen en rechten van minderheidsaandeelhouders te verminderen. De “enige zin” van dubbel stemrecht is “zeggenschap krijgen zonder een meerderheid van de aandelen te hoeven bezitten”, zei topman Xavier Huillard van bouwbedrijf Vinci tegen Bloomberg.

Opereert de Franse staat zo niet zelf als een kortetermijnbelegger?

Ja, beleggersorganisatie ADAM vindt van wel. “De staat geeft een betreurenswaardig voorbeeld”, zegt voorzitter Colette Neuville.

“Onder het voorwendsel om langetermijnbeleggingen te beschermen, wordt een tijdelijke maatregel gebruikt, zoals een hedgefund dat zou doen. Dat is totaal tegengesteld.”

Maar ja, de socialist Macron is zelf voormalig investment banker bij Rothschild.

Speelt de Franse staat eerlijk spel?

Volgens Exane BNP Paribas niet. Dat becijferde dat de strijd voor dubbele stemrechten voor langetermijninvesteerders in de eerste plaats zeer lucratief voor de Franse staat kan zijn. Als het Frankrijk lukt om in de bedrijven waarin het een belang (zo’n 80 miljard euro totaal) heeft dubbel stemrecht te krijgen, dan kan het een deel van de aandelen verkopen zonder dat de zeggenschap, bijvoorbeeld een voorgenomen fabriekssluiting of een buitenlandse overname, vermindert. Dat zou Frankrijk, naarstig op zoek naar geld om aan de EU-begrotingsregels te voldoen, 16,45 miljard euro kunnen opleveren.