Uit de kast komen is het nieuwe doodgaan

Hans Klis, fan en kenner van graphic novels, schrijft over wat er speelt op dat gebied. Vandaag: hoe houd je superhelden relevant die vele tientallen jaren geleden bedacht zijn? Die liet je doodgaan. Tegenwoordig laat je ze uit de kast komen.

In het nummer All-New X-Men #40, dat vandaag verschijnt, komt de iconische superheld Iceman (links) uit de kast. Foto Marvel Comics

Hoe houd je superhelden relevant die vele tientallen jaren geleden bedacht zijn? De oplossing sinds de jaren tachtig is om hem of haar in het harnas te laten sterven. En daarna weer uit de dood te laten opstaan. Dat trucje kent de lezer ondertussen wel. Stripboekuitgevers hebben hier een oplossing voor gevonden: ze laten hun helden uit de kast komen.

Vandaag verschijnt All-New X-Men #40 waarin wordt onthuld dat Iceman, een van de allereerste leden van de populaire X-mannen in 1963, eigenlijk op mannen valt. Hij is zeker niet de eerste superheld die de afgelopen jaren uit de kast kwam bij uitgever Marvel Comics. In 1992 deed collega Northstar dat al en in 2012 trouwde die zelfs met zijn partner. In het afgelopen decennium volgden karakters als Wiccan en Hulking zijn voorbeeld. Ook grote concurrent DC Comics introduceerde de afgelopen jaren homoseksuele karakters zoals Apollo, Midnighter of Alan Scott. In februari werd onthuld dat Catwoman biseksueel is.

Foto DC Comics

Homoseksueel superheldenkoppel Apollo en Midnighter zoenen in Midnighter #7 (2007). Foto DC Comics

Uit de kast komen als verteltechniek

Deze mainstream uitgevers waren tot de eeuwwisseling huiverig om openlijke homoseksuele (of transgender) karakters te introduceren. Zo had uitgever Marvel Comics tot 2006 de onuitgesproken regel om dat aspect van helden zoveel mogelijk te verbloemen. Dit tij lijkt echter gekeerd.

Dat er tegenwoordig steeds meer homoseksuele superhelden (en schurken) verschijnen in mainstream stripboeken is een goede ontwikkeling. Stripboeken geven daardoor tegenwoordig een betere afspiegeling weer van de maatschappij en de sociale en maatschappelijke kwesties waar jongeren én ouderen mee worstelen dan twintig jaar geleden.

Maar laten we eerlijk zijn: de superhelden die nu uit de kast komen, zijn B-garnituur. Iceman tipt ondanks zijn iconische status niet aan de immense populariteit van een Spider-Man, Batman, Superman, Captain America of Wolverine. Er zullen geen hordes fans boos worden om deze ‘grote’ beslissingen. Iets dat veel waarschijnlijker zou zijn als de stuntelige Peter Parker opeens een Mary Jane Watson verruilt voor de liefdevolle tentakels van Dr. Octopus.

Zelfs stripfiguren grappen over de nietszeggendheid van de dood

Foto Marvel Comics

De omslag van Death of Wolverine #1. Foto Marvel Comics

Iceman uit de kast laten komen is een goede maar veilige zet van uitgever Marvel.
Net zo veilig als een geliefd karakter, dat vaak miljoenen of miljarden dollars aan film- en merchandise inkomsten waard is, eventjes de pijp uit te laten gaan. Om daarna met veel fanfare weer tot leven te brengen. Vaak met een aanpassing om de superheld(in) weer modern te maken (€). Slechts weinig stripkarakters blijven echt dood.

De dood als verteltechniek is zelfs al zo gewoontjes dat karakters in hun eigen stripboeken er grappen over maken.

Foto Marvel Comics

Superhelden maken in Uncanny X-Men #460 grappen over de veelgebruikte verteltechniek van de dood. Foto Marvel Comics

Worden over twintig jaar ook grappen gemaakt over de schokkende maar bijna nietszeggende onthullingen van de geaardheden van superhelden nu?

Iceman valt op mannen: niet schokkend, toch controversieel

Toch kan het nieuws van Iceman nog controversieel blijken. Lezers opgelet, nu wordt het mogelijk ingewikkeld en vrij ongeloofwaardig voor niet-stripkenners:

De Iceman die vandaag uit de kast komt is namelijk niet degene die lezers al kennen sinds 1963. In All-New X-Men, het stripboek waarin Iceman onthult homoseksueel te zijn, zijn de hoofdrollen weggelegd voor de originele superhelden uit 1963 die door een tijdmachine naar het heden zijn gehaald. Bent u er nog?

Een veel jongere - en nu homoseksuele - Iceman leeft dus in dezelfde wereld als zijn heteroseksuele en oudere zelf. Dat roept vragen op die beantwoord moeten worden.

Twitter avatar marcyjcook Marcy Cook Young Ice-man gay, older Ice-man not gay. HOW can that be handled well. What msg is this sending to readers? ‘You get better?’ So annoyed!

Gimmick of echt?

Maar is geaardheid volgens Marvel Comics opeens een keuze of een aangeleerde eigenschap? Of is Iceman biseksueel? En hoe realistisch zal de weergave daarvan zijn, vraagt popcultuurblog The Mary Sue zich af.

Volgens schrijver Brian Michael Bendis zullen de komende afleveringen van All-New X-Men de lezer alles duidelijk maken, zegt hij in een reactie aan Newsarama.

Wie meer wil weten over het uit de kast komen van Iceman moet dus meer strips kopen. Net zoals bij de dood van een geliefd karakter. Zo bewijst deze zet van Marvel eens te meer dat homoseksualiteit in mainstream stripboeken wordt ingezet als gimmick. En dat is jammer voor een geëngageerd publiek dat goede verhalen wil lezen en voor lezers die met hun eigen - en echte - seksualiteit worstelen.